Chính phủ ban hành Nghị định 324/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 51/2015/NĐ-CP về cấp ý kiến pháp lý. Sự thay đổi này mang đến điều chỉnh đáng chú ý liên quan trực tiếp đến phạm vi thẩm quyền và đối tượng xem xét cấp ý kiến pháp lý của Bộ Tư pháp, đặc biệt là sự loại bỏ đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Những đối tượng nào được Bộ Tư pháp xem xét cấp ý kiến pháp lý?

Theo sửa đổi tại khoản 3 Điều 1 Nghị định 324/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Điều 5 Nghị định 51/2015/NĐ-CP), phạm vi cấp ý kiến pháp lý của Bộ Tư pháp đã được thu hẹp tập trung vào các cam kết quốc tế và nợ công quan trọng. Cụ thể, Bộ Tư pháp chỉ xem xét cấp ý kiến pháp lý cho 05 nhóm đối tượng bao gồm:

• Điều ước quốc tế về vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài;
• Thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài nhân danh Chính phủ;
• Văn bản bảo lãnh Chính phủ cho các khoản vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh hoặc văn bản bảo lãnh Chính phủ cho khoản phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh;
• Thỏa thuận phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ;
• Các trường hợp đặc biệt khác theo phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đáng chú ý, trong danh mục đối tượng nêu trên hoàn toàn không còn sự xuất hiện của các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Sự khác biệt so với quy định pháp luật trước đây

Trước khi có sự sửa đổi bổ sung này, theo khoản 5 Điều 5 Nghị định 51/2015/NĐ-CP, dự án đầu tư theo hình thức PPP thuộc đối tượng bắt buộc hoặc có thể được đề nghị Bộ Tư pháp thẩm định cấp ý kiến pháp lý. Phạm vi văn bản xem xét liên quan đến dự án PPP rất rộng mở, bao gồm hợp đồng dự án, văn bản bảo lãnh Chính phủ (nếu có), hợp đồng thuê đất và các văn bản thỏa thuận khác mà Nhà nước, Chính phủ hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền là một bên tham gia.

Bãi bỏ thành phần hồ sơ đề nghị cấp ý kiến pháp lý riêng cho dự án PPP

Song song với việc điều chỉnh phạm vi đối tượng tại Điều 5 Nghị định 51/2015/NĐ-CP, quy định về thành phần hồ sơ xin cấp ý kiến pháp lý cũng được đơn giản hóa và loại bỏ các thủ tục liên quan đến dự án PPP. Cụ thể, khoản 7 Điều 1 Nghị định 324/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 12 Nghị định 51/2015/NĐ-CP đã chính thức không còn quy định thành phần hồ sơ riêng đối với dự án PPP.

Trước đó, khoản 5 Điều 12 Nghị định 51/2015/NĐ-CP quy định hồ sơ đề nghị cấp ý kiến pháp lý đối với dự án PPP bắt buộc phải có hợp đồng dự án, cam kết bảo lãnh của Chính phủ (nếu có), quyết định phê duyệt dự án của cơ quan có thẩm quyền, văn bản ủy quyền cùng toàn bộ tài liệu pháp lý liên quan khác.

Việc thu hẹp phạm vi này nhằm phân định rõ chức năng, trách nhiệm kiểm tra pháp lý của các cơ quan nhà nước chuyên ngành và cơ quan ký kết hợp đồng dự án, qua đó góp phần giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính trùng lặp đối với nhà đầu tư trong các dự án hợp tác công tư PPP.