Sự kiện World Cup 2018 đang làm nóng bầu không khí trên khắp cả nước. Tuy nhiên, vấn đề bản quyền trình chiếu tại các tụ điểm công cộng như quán cafe, nhà hàng đang gây ra nhiều tranh cãi và lo ngại cho các chủ kinh doanh. Mới đây, FIFA đã có những phản hồi chính thức nhằm làm rõ vấn đề này.

FIFA khẳng định quyền trình chiếu công cộng tại các địa điểm thông dụng

Theo thông tin mới nhất được cập nhật vào chiều ngày 14/06/2018, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) đã đưa ra câu trả lời cụ thể về quyền trình chiếu công cộng (Public Viewing Rights) đối với các trận đấu trong khuôn khổ World Cup 2018. Đây là thông tin cực kỳ quan trọng đối với hàng nghìn chủ quán cafe, nhà hàng và các tụ điểm giải trí trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Cụ thể, đối với việc phát sóng tín hiệu truyền hình, phát thanh miễn phí chương trình World Cup 2018 trên các kênh truyền hình quảng bá của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) hoặc HTV, nếu các tín hiệu này được nhận một cách thông dụng trên màn hình tivi hoặc máy thu thanh cá nhân tại các nơi công cộng, thì không bị coi là vi phạm bản quyền.

Các địa điểm được FIFA liệt kê bao gồm: quán bar, quán cafe, khách sạn, tòa nhà văn phòng, công trường, giàn khoan, xe bus, tàu thủy, các cơ sở giáo dục, bệnh viện... Tại những nơi này, việc khách hàng hoặc nhân viên cùng xem bóng đá qua các phương tiện thu phát thông thường được coi là hoạt động tiếp nhận tín hiệu tự nhiên, không nhằm mục đích thương mại hóa trực tiếp từ việc bán vé xem bóng đá.

Căn cứ pháp lý về quyền tác giả và quyền liên quan tại Việt Nam

Việc FIFA đưa ra khẳng định này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ. Theo quy định tại Điều 31 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, tổ chức phát sóng có độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện việc phát sóng, tái phát sóng hoặc phân phối đến công chúng chương trình phát sóng của mình.

Điều 31. Quyền của tổ chức phát sóng
1. Tổ chức phát sóng có độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện các quyền sau đây:
a) Phát sóng, tái phát sóng chương trình phát sóng của mình;
b) Phân phối đến công chúng chương trình phát sóng của mình;
c) Định hình chương trình phát sóng của mình;
d) Sao chép bản định hình chương trình phát sóng của mình.

Bên cạnh đó, Điều 33 Nghị định 22/2018/NĐ-CP cũng hướng dẫn rõ về việc sử dụng chương trình phát sóng. Việc các quán cafe sử dụng tivi để thu tín hiệu quảng bá từ VTV cho khách xem được hiểu là hình thức sử dụng thông thường, trừ khi quán tổ chức bán vé thu tiền riêng cho việc xem bóng đá hoặc có các hoạt động quảng cáo, tài trợ đặc biệt gắn liền với buổi chiếu đó nhằm mục đích lợi nhuận trực tiếp.

Những trường hợp nào bắt buộc phải xin phép FIFA?

Mặc dù các quán cafe thông thường được "cởi trói", nhưng FIFA cũng nhấn mạnh rằng ngoại trừ các trường hợp trình chiếu thông dụng nêu trên, mọi hoạt động trình chiếu công cộng khác mang tính chất quy mô lớn hoặc có mục đích thương mại rõ rệt đều phải được FIFA chấp thuận bằng văn bản.

Ví dụ, nếu một đơn vị tổ chức một sự kiện xem bóng đá tại sân vận động, quảng trường hoặc các khu vực ngoài trời có thu vé vào cửa, hoặc có sự tài trợ của các nhãn hàng lớn để quảng bá thương hiệu thông qua buổi chiếu, thì đây được coi là hoạt động trình chiếu công cộng có thu phí hoặc có mục đích thương mại. Trong trường hợp này, đơn vị tổ chức bắt buộc phải liên hệ với FIFA để mua bản quyền trình chiếu công cộng.

Trước đó, đại diện VTV từng đưa ra cảnh báo rằng việc các nhà hàng, quán cafe chiếu World Cup mà không xin phép có thể bị coi là vi phạm. Tuy nhiên, với phản hồi chính thức từ FIFA, các chủ kinh doanh có thể yên tâm phục vụ người hâm mộ, miễn là tuân thủ đúng nguyên tắc: không thu phí xem bóng đá và không biến buổi chiếu thành một sự kiện thương mại có tài trợ riêng biệt.

Lời khuyên cho các chủ quán cafe và người hâm mộ

Để đảm bảo an toàn pháp lý tuyệt đối trong mùa World Cup 2018, các chủ quán cafe nên lưu ý:

• Chỉ nên sử dụng tín hiệu từ các kênh truyền hình quảng bá chính thống của VTV (như VTV2, VTV3, VTV6).
• Không được tự ý thu thêm tiền của khách hàng dưới danh nghĩa "phí xem bóng đá". Việc tăng giá đồ uống nhẹ trong khung giờ cao điểm có thể chấp nhận được nhưng cần minh bạch.
• Tránh việc treo các băng rôn, biển quảng cáo của các nhãn hàng không phải là đối tác chính thức của FIFA xung quanh khu vực màn hình trình chiếu để tránh rắc rối về bản quyền hình ảnh thương hiệu.

Với sự khẳng định từ FIFA, người hâm mộ bóng đá trên cả nước đã có thể thoải mái tận hưởng những trận cầu đỉnh cao cùng bạn bè tại các tụ điểm công cộng, tạo nên một mùa hè sôi động và đầy ý nghĩa.