Từ ngày 15/8/2025, quy trình kiểm tra, giám sát hải quan đối với hành lý của người nhập cảnh mang theo vàng, ngoại tệ, đá quý sẽ có những thay đổi quan trọng theo Quyết định 1179/QĐ-CHQ. Việc nắm rõ các quy định về soi chiếu, kiểm tra thực tế và xử lý vi phạm là vô cùng cần thiết để đảm bảo hành trình của bạn diễn ra suôn sẻ.

Hành lý nhập cảnh bao gồm những gì?

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 1179/QĐ-CHQ, phạm vi hành lý của người nhập cảnh được xác định rất cụ thể. Không chỉ đơn thuần là quần áo hay đồ dùng cá nhân, hành lý còn bao gồm các tài sản có giá trị lớn và các công cụ tài chính.

Cụ thể, văn bản nêu rõ:

“...ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt, công cụ chuyển nhượng, vàng, kim loại quý, đá quý, sản phẩm văn hóa, các vật phẩm khác…”

Việc định nghĩa rõ ràng này giúp người dân tự giác kê khai và cơ quan chức năng dễ dàng quản lý, tránh các trường hợp vận chuyển trái phép tài sản qua biên giới.

Các hình thức kiểm tra hải quan hiện đại

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho người dân, Điều 6 Quyết định 1179/QĐ-CHQ đã quy định đa dạng các hình thức kiểm tra. Tùy vào điều kiện thực tế và mức độ rủi ro, cơ quan Hải quan sẽ áp dụng các biện pháp phù hợp.

Các hình thức kiểm tra bao gồm:

• Soi chiếu qua máy soi: Đây là hình thức ưu tiên nếu trang thiết bị tại cửa khẩu đủ điều kiện, giúp kiểm tra nhanh chóng mà không cần mở hành lý.
• Kiểm tra thực tế: Được áp dụng trong trường hợp máy soi hỏng, không có máy soi hoặc khi công chức hải quan phát hiện các dấu hiệu nghi vấn.
• Sử dụng chó nghiệp vụ: Một biện pháp hiệu quả để phát hiện chất cấm, ma túy, vũ khí hoặc chất nổ ẩn giấu tinh vi.
• Giám sát qua camera: Toàn bộ quá trình kiểm tra được ghi hình và thực hiện dưới sự chứng kiến trực tiếp của người nhập cảnh để đảm bảo tính minh bạch.

Khi nào hành lý của bạn bị kiểm tra thực tế?

Nhiều hành khách thắc mắc về tiêu chí để cơ quan Hải quan quyết định mở hành lý kiểm tra trực tiếp. Dựa trên Điều 10 Quyết định 1179/QĐ-CHQ, việc kiểm tra thực tế thường xuất phát từ các căn cứ sau:

1. Hệ thống quản lý rủi ro: Khi thông tin từ hệ thống xác định hành khách thuộc đối tượng trọng điểm cần kiểm soát.
2. Biểu hiện nghi vấn: Những cử chỉ, lời nói, thái độ hoặc tâm lý bất thường của người nhập cảnh có thể khiến công chức hải quan chú ý.
3. Kết quả soi chiếu: Nếu hình ảnh từ máy soi cho thấy các vật phẩm nghi vấn, công chức sẽ thực hiện đánh dấu, lưu ảnh và mời hành khách vào khu vực kiểm tra riêng.

Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Pháp luật Việt Nam quy định rất nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan. Theo Khoản 4 Điều 10 Quyết định 1179/QĐ-CHQ, các lỗi phổ biến bao gồm:

• Mang vàng, ngoại tệ vượt định mức nhưng không khai báo.
• Không xuất trình được giấy phép chuyên ngành đối với các mặt hàng hạn chế.
• Vận chuyển hàng cấm, chất gây hại hoặc ma túy.

Khi phát hiện vi phạm, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành niêm phong tang vật, lập biên bản và chuyển xử lý theo quy định của pháp luật. Trong những trường hợp nghiêm trọng, biện pháp khám người có thể được áp dụng để ngăn chặn kịp thời các hành vi buôn lậu.

Lời khuyên cho bạn: Hãy luôn trung thực trong việc kê khai hành lý và tìm hiểu kỹ các định mức miễn thuế trước khi nhập cảnh để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.