Từ ngày 26/01/2026, Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP). Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định cụ thể về các trường hợp được "đặc cách" miễn kiểm tra đối với hàng hóa nhập khẩu.

10 trường hợp thực phẩm nhập khẩu được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP

Theo quy định tại Điều 19 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, có 10 nhóm sản phẩm được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm (trừ các trường hợp có cảnh báo về ATTP), bao gồm:

• Quà biếu, quà tặng: Các sản phẩm nằm trong định mức miễn thuế nhập khẩu theo quy định pháp luật về thuế.
• Hàng ngoại giao: Sản phẩm nhập khẩu dùng cho cá nhân của đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao.
• Hàng tạm nhập, tái xuất: Bao gồm sản phẩm quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển, gửi kho ngoại quan.
• Mẫu thử nghiệm: Sản phẩm dùng để nghiên cứu hoặc thử nghiệm với số lượng phù hợp và có xác nhận của tổ chức, cá nhân liên quan.
• Hàng triển lãm: Sản phẩm sử dụng để trưng bày tại các hội chợ, triển lãm thương mại.
• Hàng miễn thuế: Sản phẩm tạm nhập khẩu để bán tại các cửa hàng miễn thuế.
• Hàng khẩn cấp: Hàng hóa nhập khẩu phục vụ yêu cầu khẩn cấp theo chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ.
• Nguyên liệu gia công: Sản phẩm, nguyên liệu nhập khẩu chỉ dùng để gia công, sản xuất hàng xuất khẩu.
• An ninh, quốc phòng: Hàng hóa chuyên dùng có văn bản xác nhận của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an.
• Trao đổi cư dân biên giới: Hàng hóa trong định mức miễn thuế phục vụ sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới (không bao gồm hàng mua gom).

"Việc miễn kiểm tra giúp giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, tuy nhiên các doanh nghiệp vẫn phải tự chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm mình đưa ra thị trường." - Chuyên gia pháp lý tại hethongphapluat.com nhận định.

Những cơ sở nào không cần xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP?

Bên cạnh quy định về hàng nhập khẩu, Điều 17 Nghị định 46/2026/NĐ-CP cũng liệt kê danh sách các cơ sở không thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, điển hình như:

• Sản xuất ban đầu, sơ chế hoặc kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.
• Kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định hoặc thức ăn đường phố.
• Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia, vi chất dinh dưỡng.
• Nhà hàng trong khách sạn, khu du lịch hoặc bếp ăn tập thể không đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm.

Dù không cần Giấy chứng nhận, các cơ sở này vẫn bắt buộc phải tuân thủ các yêu cầu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tương ứng theo quy định của Luật An toàn thực phẩm.

Việc nắm vững các quy định mới tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP sẽ giúp các cá nhân, tổ chức chủ động hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu và kinh doanh thực phẩm, tránh những sai sót pháp lý không đáng có.