Kể từ ngày 31/01/2022, các hành vi lợi dụng uy tín của y bác sĩ để quảng cáo, bán hàng đa cấp sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định mới tại Nghị định 17/2022/NĐ-CP. Đây là động thái quyết liệt của Chính phủ nhằm chấn chỉnh thị trường kinh doanh đa cấp vốn đang có nhiều biến tướng phức tạp.

Quy định mới về xử phạt hành vi "mượn danh" y tế trong đa cấp

Thực tế trong thời gian qua, không ít cá nhân và doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã sử dụng hình ảnh, trang phục hoặc tên tuổi của các bác sĩ, dược sĩ nổi tiếng để tạo lòng tin cho người tiêu dùng. Nhiều người bệnh vì tin tưởng vào "lời khuyên" của chuyên gia y tế mà sẵn sàng chi số tiền lớn cho các sản phẩm thực phẩm chức năng không rõ hiệu quả điều trị.

Để ngăn chặn tình trạng này, Nghị định 17/2022/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại tại Điều 73 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Mức phạt đối với người tham gia bán hàng đa cấp

Theo quy định mới, người tham gia bán hàng đa cấp nếu thực hiện các hành vi gian dối hoặc lợi dụng hình ảnh y tế sẽ bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Cụ thể:

• Cung cấp thông tin gian dối về lợi ích của việc tham gia bán hàng đa cấp, về hoạt động của doanh nghiệp, về tính năng, công dụng của hàng hóa.
• Sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế để quảng cáo.
• Sử dụng thư cảm ơn, lời cảm ơn của người bệnh hoặc bài viết của nhân viên y tế để dẫn dắt người tiêu dùng.
• Nêu ý kiến người bệnh mô tả thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh - một hành vi cực kỳ nguy hiểm dễ gây nhầm lẫn cho người đang điều trị bệnh lý.

Doanh nghiệp đa cấp có thể bị phạt đến 200 triệu đồng

Đối với các tổ chức, doanh nghiệp bán hàng đa cấp, mức phạt được quy định cao hơn gấp nhiều lần để đảm bảo tính răn đe. Cụ thể, mức phạt tiền từ 80 đến 100 triệu đồng sẽ áp dụng cho các hành vi:

• Cung cấp thông tin gian dối, gây nhầm lẫn về tính năng, công dụng của hàng hóa hoặc hoạt động của doanh nghiệp.
• Sử dụng hình ảnh, uy tín của cơ quan y tế, bác sĩ, dược sĩ để cung cấp thông tin về thực phẩm.
• Trích dẫn các bài viết, ý kiến của nhân viên y tế trái quy định pháp luật.

Đặc biệt, một quy định đáng chú ý là trường hợp hành vi vi phạm được thực hiện trên phạm vi từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên, doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền gấp hai lần mức phạt nêu trên. Như vậy, tổng mức hình phạt có thể lên đến 200 triệu đồng.

"Việc xử lý vi phạm về sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế là nội dung mới bổ sung và chưa từng được quy định trước đây."

Lời khuyên cho người tiêu dùng trong bối cảnh mới

Với việc Nghị định 17/2022/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 31/01/2022, người dân cần nâng cao cảnh giác trước các chiêu trò quảng cáo "thổi phồng" công dụng sản phẩm. Thực phẩm chức năng không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Mọi hành vi mượn danh bác sĩ để bán hàng đa cấp đều là vi phạm pháp luật và cần được báo cáo cho cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.

Người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ thông tin về doanh nghiệp tại Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng trước khi quyết định tham gia hoặc mua sắm hàng hóa theo phương thức này.