Cảnh báo đỏ về vấn nạn gian lận hoàn thuế GTGT

Trong thời gian qua, thông qua công tác điều tra chống buôn lậu và gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan đã phát hiện hàng loạt vụ việc có dấu hiệu chiếm đoạt tiền hoàn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) với quy mô lớn. Các đối tượng không ngần ngại sử dụng những thủ đoạn tinh vi, biến tướng nhằm qua mặt cơ quan chức năng, gây thất thoát nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước.

Cán bộ Hải quan tăng cường kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu để ngăn chặn gian lận (ảnh minh họa)

1. Lập "công ty ma" bằng CMND/CCCD của người lạ

Một trong những thủ đoạn phổ biến nhất là lợi dụng quy định về thành lập doanh nghiệp đơn giản để thành lập hàng loạt công ty. Các đối tượng thường thuê người hoặc sử dụng giấy tờ tùy thân của những người không quen biết để đứng tên đại diện pháp luật. Những doanh nghiệp này chỉ hoạt động trong một thời gian ngắn, thực hiện các giao dịch mua bán khống để hoàn thuế rồi nhanh chóng giải thể hoặc bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh.

Hành vi này vi phạm nghiêm trọng các quy định về đăng ký doanh nghiệp và quản lý thuế theo Luật Quản lý thuế 2019.

2. Ma trận hóa đơn GTGT tự in

Các doanh nghiệp lợi dụng quyền tự in và phát hành hóa đơn để tạo ra một nguồn hóa đơn "dồi dào" nhưng không có hàng hóa thực tế. Việc kết hợp giữa hóa đơn tự in và việc giải thể doanh nghiệp dễ dàng giúp các đối tượng hợp thức hóa nguồn gốc cho các lô hàng xuất khẩu ảo, từ đó đủ điều kiện lập hồ sơ hoàn thuế theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2008.

Hóa đơn GTGT là công cụ then chốt bị các đối tượng lợi dụng để trục lợi (ảnh minh họa)

3. Lợi dụng chính sách ưu đãi về luồng xanh, luồng vàng

Cơ quan Hải quan áp dụng quản lý rủi ro để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tuy nhiên các đối tượng lại lợi dụng việc miễn kiểm tra thực tế hàng hóa để thực hiện các hành vi:

• Xuất khống hàng hóa: Khai báo có hàng nhưng thực tế container rỗng hoặc chứa rác thải, hàng không giá trị.
• Khai sai chủng loại, trị giá: Khai báo hàng có trị giá cao nhưng thực tế xuất hàng rẻ tiền, hoặc khai sai mã số hàng hóa để hưởng thuế suất ưu đãi hoặc tăng số thuế được hoàn.
• Quay vòng hàng hóa: Một lô hàng được xuất đi rồi nhập lậu trở lại để tiếp tục làm thủ tục xuất khẩu lần sau nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế nhiều lần.

4. Nâng khống trị giá máy móc, thiết bị nhập khẩu

Đối với các dự án đầu tư, doanh nghiệp thường khai tăng trị giá hải quan của máy móc, thiết bị nhập khẩu. Mục đích của việc này là làm tăng số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ hoặc hoàn lại, gây thiệt hại trực tiếp cho ngân sách.

5. Lập hồ sơ hoàn thuế dựa trên chứng từ giả mạo

Nhiều doanh nghiệp đã cấu kết với nhau để lập khống hóa đơn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các chứng từ vận chuyển. Dù hàng hóa không hề được xuất khẩu hoặc xuất khẩu rất ít, nhưng trên hồ sơ, mọi thứ đều "hợp lệ" để đánh lừa cơ quan thuế và hải quan.

Theo quy định tại Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019, hành vi sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp để xác định sai số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn là hành vi trốn thuế và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Tổng cục Hải quan khuyến cáo các doanh nghiệp cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, đồng thời khẳng định sẽ tăng cường hậu kiểm và phối hợp với cơ quan Công an để xử lý hình sự các trường hợp gian lận nghiêm trọng.