Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC), trạm bơm nước được ví như "trái tim" cung cấp nguồn lực dồi dào để dập tắt hỏa hoạn. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc và kiểm tra định kỳ, "trái tim" này có thể ngừng đập đúng lúc chúng ta cần nó nhất. Năm 2026, các quy định về an toàn cháy nổ ngày càng được siết chặt, đòi hỏi các đơn vị quản lý phải nắm vững quy trình kiểm tra, bảo dưỡng theo tiêu chuẩn quốc gia.

Quy trình kiểm tra hàng tuần: Những "mắt xích" không thể lơ là

Theo quy định tại tiểu mục 4.1 mục 4 của QCVN 02:2020/BCA, việc kiểm tra hàng tuần bao gồm hai giai đoạn chính: kiểm tra trực quan và kiểm nghiệm vận hành.

Kiểm tra trực quan: Đánh giá từ bên ngoài

Đầu tiên, kỹ thuật viên cần kiểm tra tình trạng nhà bơm, đảm bảo nhiệt độ không thấp hơn 4,4°C và hệ thống thông gió hoạt động tốt. Các van dự phòng, đầu hút và đầu ra phải luôn ở trạng thái mở hoàn toàn. Đặc biệt, hệ thống điện và động cơ diesel cần được rà soát kỹ lưỡng từ mức dầu, nước làm mát đến tình trạng ắc quy.

Thử nghiệm vận hành không tải

Đây là bước quan trọng để xác nhận máy bơm vẫn có khả năng khởi động. Quy chuẩn yêu cầu:

• Bơm điện: Vận hành tối thiểu 10 phút mỗi tuần.
• Bơm diesel: Vận hành tối thiểu 30 phút mỗi tuần.

Bảo dưỡng định kỳ hàng năm: Đảm bảo hiệu suất tối đa

Nếu kiểm tra hàng tuần là bước duy trì thì kiểm tra hàng năm là cuộc "tổng duyệt" thực sự. Căn cứ tiểu mục 4.2 mục 4 của quy chuẩn này, cụm bơm sẽ được thử nghiệm với các mức lưu lượng nước khác nhau (tối thiểu, định mức và tối đa).

Trong quá trình này, các thông số về điện áp, cường độ dòng điện và tốc độ bơm sẽ được ghi nhận chi tiết. Một tình huống giả lập sự cố điện cũng sẽ được thực hiện để kiểm tra khả năng chuyển đổi sang nguồn điện dự phòng của công tắc tự động, đảm bảo bơm không bị gián đoạn khi có cháy thật xảy ra.

Tiêu chí đánh giá kết quả: Khi nào hệ thống đạt chuẩn?

Việc đánh giá không dựa trên cảm tính mà phải tuân theo các chỉ số kỹ thuật nghiêm ngặt. QCVN 02:2020/BCA quy định rõ tại tiểu mục 4.3 mục 4:

"Cụm bơm vẫn hoạt động tốt nếu kết quả kiểm nghiệm khớp với đường đặc tuyến kiểm thử nghiệm thu thực tế ban đầu hoặc khớp với thông số ghi trên nhãn tên của bơm. Nếu áp lực giảm hơn 5% so với ban đầu, đơn vị phải lập tức điều tra nguyên nhân."

Ngoài ra, các công việc bảo dưỡng như bôi trơn ổ trục (12 tháng/lần), kiểm tra cầu dao (1 tháng/lần) và vệ sinh màn lọc đầu hút cũng phải được thực hiện đúng lịch trình và ghi chép đầy đủ vào hồ sơ theo dõi.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kiểm tra bảo dưỡng trạm bơm nước chữa cháy không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các án phạt hành chính mà quan trọng hơn hết là đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người và tài sản trước hiểm họa cháy nổ.