Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia có ý nghĩa chiến lược vượt trội. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết 38/2026/QH16 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới cao tốc liên vùng, mở ra không gian phát triển kinh tế hoàn toàn mới cho toàn bộ khu vực phía Bắc.

Tuyến đường Vành đai 5 có chiều dài bao nhiêu km và đi qua những tỉnh, thành nào?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 38/2026/QH16, Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội có tổng chiều dài khoảng 349 km. Tuyến đường huyết mạch này sẽ chạy qua địa phận của 7 tỉnh, thành phố bao gồm:

• Thành phố Hà Nội: Đóng vai trò hạt nhân trung tâm kết nối.
• Tỉnh Ninh Bình: Điểm kết nối giao thương quan trọng phía Nam Vùng Thủ đô.
• Tỉnh Hưng Yên: Trung tâm phát triển công nghiệp và đô thị vệ tinh.
• Thành phố Hải Phòng: Cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng bậc nhất.
• Tỉnh Bắc Ninh: Thủ phủ công nghiệp công nghệ cao.
• Tỉnh Thái Nguyên: Trung tâm kinh tế, giáo dục và công nghiệp vùng trung du miền núi phía Bắc.
• Tỉnh Phú Thọ: Cửa ngõ giao lưu kinh tế giữa vùng Tây Bắc với trung tâm Vùng Thủ đô.

Dự án được triển khai thực hiện theo hình thức đầu tư công và được phân chia thành các dự án thành phần cụ thể. Chi tiết quy mô và tiến độ của từng dự án thành phần được xác định rõ tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết 38/2026/QH16.

Mục tiêu chiến lược và tầm quan trọng của dự án Vành đai 5

Theo phân tích tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 38/2026/QH16, mục tiêu tối thượng của việc triển khai Dự án đường Vành đai 5 nhằm:

• Hình thành trục kết nối đa chiều: Xây dựng tuyến đường bộ cao tốc đồng bộ kết nối Thủ đô Hà Nội với các đô thị vệ tinh và các cực phát triển kinh tế lân cận.
• Giải tỏa áp lực giao thông nội đô: Phân luồng phương tiện vận tải từ xa, hạn chế tối đa tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên tại các cửa ngõ Thủ đô và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
• Kích hoạt không gian kinh tế mới: Tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển các khu công nghiệp, đô thị dịch vụ và logistics dọc tuyến.
• Củng cố an ninh quốc phòng: Đảm bảo tính cơ động cao, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật quốc phòng, an ninh khu vực phía Bắc.

Thực tế, quy hoạch chi tiết tuyến đường này đã từng được đặt móng từ Quyết định 561/QĐ-TTg năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, và việc Quốc hội ban hành Nghị quyết mới chính là cú hích pháp lý để chính thức hóa lộ trình đầu tư quy mô lớn.

Ứng dụng công nghệ hiện đại và công tác phối hợp giữa các địa phương

Công nghệ tiên tiến và vận hành thu phí tự động

Đặc biệt, tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 38/2026/QH16 nêu rõ yêu cầu ứng dụng khoa học kỹ thuật hàng đầu trong suốt quá trình triển khai dự án. Cụ thể:

• Áp dụng công nghệ tiên tiến từ khâu khảo sát, thiết kế kỹ thuật đến thi công xây dựng nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn và có khả năng chống chịu cao với biến đổi khí hậu.
• Khi chính thức đưa vào khai thác thương mại, dự án sẽ áp dụng hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) hiện đại, đảm bảo minh bạch, nhanh chóng và không gây ùn tắc tại các trạm thu phí.

Trách nhiệm và nhiệm vụ của các Ủy ban nhân dân địa phương

Để nâng cao hiệu quả kết nối đồng bộ, khoản 3 Điều 4 Nghị quyết 38/2026/QH16 quy định nhiệm vụ cụ thể cho từng địa phương:

1. Ưu tiên nguồn lực hạ tầng: Các tỉnh, thành phố có tuyến đường đi qua phải ưu tiên bố trí ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác để xây dựng các tuyến đường giao thông kết nối trực tiếp với Vành đai 5.
2. Đẩy nhanh tiến độ khớp nối: UBND tỉnh Ninh Bình và UBND tỉnh Phú Thọ khẩn trương hoàn thiện các dự án hạ tầng giao thông liên quan trên địa bàn nhằm đảm bảo tính kết nối liên tục, khai thác tối đa công năng.
3. Giao nhiệm vụ cho UBND TP. Hà Nội: Triển khai đầu tư ngay nút giao trọng điểm giữa đường Vành đai 5 với trục đường Hồ Tây - Ba Vì và tuyến đường cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình.