Trong bối cảnh xã hội thông tin đang phát triển mạnh mẽ, việc tiếp cận tri thức không còn bó hẹp trong những trang sách in truyền thống. Ngày 27/01/2014, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 208/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong các thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa, câu lạc bộ". Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm xây dựng một xã hội học tập tại Việt Nam.

Không gian thư viện hiện đại giúp người dân tiếp cận tri thức dễ dàng hơn (ảnh minh họa)

Mục tiêu đầy tham vọng: Phổ cập Internet tại các điểm văn hóa cơ sở

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Đề án chính là việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin tại hệ thống thư viện công cộng. Theo lộ trình được xác lập, đến năm 2020, nước ta phấn đấu đạt được các chỉ số cụ thể:

• 100% thư viện cấp tỉnh: Tổ chức cung cấp dịch vụ truy cập Internet miễn phí cho người dân.
• 80% thư viện cấp huyện: Đảm bảo khả năng kết nối và phục vụ tra cứu thông tin trực tuyến.
• 50% thư viện cấp xã: Bước đầu triển khai các điểm truy cập thông tin số hóa.

Việc triển khai này không chỉ tuân thủ tinh thần của Pháp Lệnh thư viện năm 2000 về việc tạo điều kiện cho nhân dân sử dụng thư viện, mà còn cụ thể hóa quyền tiếp cận thông tin của công dân trong kỷ nguyên số.

Học sinh, sinh viên là đối tượng ưu tiên hàng đầu trong việc tiếp cận dịch vụ internet miễn phí tại thư viện (ảnh minh họa)

Nâng cao hiệu quả hoạt động của Bảo tàng và Nhà văn hóa

Bên cạnh hệ thống thư viện, các bảo tàng và thiết chế văn hóa cơ sở cũng nằm trong lộ trình đổi mới toàn diện. Đề án đặt mục tiêu thu hút lượt khách tham quan bảo tàng tăng bình quân 10% mỗi năm. Đặc biệt, 100% bảo tàng cấp tỉnh phải tổ chức các chương trình giáo dục thông qua di sản văn hóa, giúp học sinh và sinh viên hiểu sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc ngay tại không gian trưng bày.

Để hiện thực hóa những con số này, Chính phủ yêu cầu các địa phương cần:

"Củng cố cơ sở hạ tầng, hiện đại hóa phương thức hoạt động, phát triển mạng lưới thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa, câu lạc bộ, tổ chức các hoạt động học tập, dịch vụ phục vụ học tập phù hợp với đối tượng ở từng vùng, miền, địa phương."

Giải pháp đột phá về nhân lực và tuyên truyền

Không chỉ dừng lại ở việc đầu tư máy móc, thiết bị, Quyết định 208/QĐ-TTg còn nhấn mạnh vào yếu tố con người. Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức, viên chức làm việc tại các thiết chế văn hóa là nhiệm vụ then chốt. Họ cần được đào tạo để trở thành những người hướng dẫn, kết nối người dân với kho tàng tri thức khổng lồ trên không gian mạng.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ hạ tầng đến con người, hy vọng rằng đến năm 2020, thư viện sẽ không còn là những kho chứa sách tĩnh lặng, mà trở thành những trung tâm học tập năng động, nơi mọi người dân đều có thể tự do tra cứu và bồi dưỡng kiến thức suốt đời.