Chính phủ vừa ban hành Nghị định 148/2020/NĐ-CP ngày 18/12/2020 với nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực đất đai. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc nới lỏng và bổ sung điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (thường gọi là Sổ hồng), giúp hàng ngàn hộ gia đình tháo gỡ vướng mắc pháp lý bấy lâu nay.

Bổ sung Giấy phép xây dựng có thời hạn vào hồ sơ cấp Sổ hồng

Theo quy định cũ tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP, giấy phép xây dựng nhà ở là một trong những căn cứ quan trọng để chứng minh việc tạo lập nhà ở hợp pháp. Tuy nhiên, thực tế có nhiều trường hợp người dân được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn nhưng lại gặp khó khăn khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận.

Để giải quyết bất cập này, tại khoản 14 Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 31 Nghị định 43/2014/NĐ-CP như sau:

“a) Giấy phép xây dựng nhà ở hoặc giấy phép xây dựng nhà ở có thời hạn đối với trường hợp phải xin giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Việc bổ sung "giấy phép xây dựng nhà ở có thời hạn" vào danh mục giấy tờ hợp pháp là một bước tiến lớn, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho chủ sở hữu nhà ở trong các khu vực quy hoạch treo hoặc các trường hợp đặc thù khác.

Mở hướng giải quyết cho nhà ở xây dựng sai phép

Một điểm mới cực kỳ quan trọng khác tại Nghị định 148/2020/NĐ-CP chính là cơ chế xử lý đối với nhà ở xây dựng không đúng với giấy phép. Trước đây, những trường hợp này thường bị "kẹt" lại và không thể cấp Sổ hồng.

Nay, pháp luật quy định rõ: Trường hợp nhà ở đã xây dựng không đúng với giấy phép xây dựng được cấp thì vẫn có cơ hội được cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Phải có ý kiến bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng xác nhận diện tích xây dựng không đúng giấy phép không ảnh hưởng đến an toàn công trình.
• Diện tích xây dựng đó phải phù hợp với quy hoạch xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt tại thời điểm đề nghị cấp giấy.

Quy định này thể hiện sự linh hoạt của Nhà nước, vừa đảm bảo kỷ cương trong xây dựng, vừa tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống đối với những sai sót nhỏ không ảnh hưởng đến kết cấu và quy hoạch chung.

Các loại giấy tờ khác vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý

Bên cạnh những điểm mới nêu trên, các loại giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà ở hợp pháp khác vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành, bao gồm:

• Hợp đồng mua bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước hoặc giấy tờ về thanh lý, hóa giá nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước từ trước ngày 05/7/1994.
• Giấy tờ về giao hoặc tặng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết.
• Giấy tờ về sở hữu nhà ở do cơ quan có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ mà nhà đất đó không có tranh chấp.

Việc nắm vững các quy định mới tại Nghị định 148/2020/NĐ-CP sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi hợp pháp đối với tài sản lớn nhất của mình.

Lời khuyên pháp lý: Đối với các hộ gia đình đang có nhà ở xây dựng sai phép, hãy chủ động liên hệ với cơ quan cấp phép xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn kiểm tra an toàn công trình và đối chiếu quy hoạch, từ đó hoàn thiện hồ sơ cấp Sổ hồng theo quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2021.