Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 đang có những diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Quyết định 480/QĐ-BYT năm 2021 hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19. Một trong những thông tin đáng chú ý nhất là khả năng tự hồi phục của đại đa số người bệnh, nhưng đi kèm với đó là những cảnh báo nghiêm ngặt về các trường hợp diễn biến nặng.

Thời gian ủ bệnh và các triệu chứng khởi phát điển hình

Theo quy định tại Quyết định 480/QĐ-BYT, bệnh COVID-19 có thời gian ủ bệnh dao động từ 02 đến 14 ngày, với mức trung bình phổ biến nhất là từ 05 đến 07 ngày. Đây là giai đoạn cực kỳ quan trọng trong việc giám sát và cách ly y tế.

Khi bước vào giai đoạn khởi phát, người bệnh thường đối mặt với các triệu chứng lâm sàng phổ biến như:

• Sốt cao, ho khan kéo dài.
• Mệt mỏi toàn thân và đau cơ.
• Một số trường hợp ít gặp hơn có thể bị đau họng, nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau đầu, ho có đờm, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Vì sao nói 80% bệnh nhân có thể tự hồi phục?

Số liệu thống kê lâm sàng cho thấy một thực tế khả quan: Hơn 80% bệnh nhân COVID-19 chỉ biểu hiện ở mức độ nhẹ. Cụ thể, nhóm này thường chỉ sốt nhẹ, ho, mệt mỏi và không có dấu hiệu của viêm phổi. Đặc biệt, nhiều trường hợp hoàn toàn không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng nào (người lành mang trùng).

Thông thường, nhóm bệnh nhân này sẽ tự hồi phục sau khoảng 01 tuần điều trị triệu chứng và nghỉ ngơi đúng cách. Tuy nhiên, Bộ Y tế nhấn mạnh việc tự hồi phục không đồng nghĩa với việc chủ quan trong công tác phòng chống lây nhiễm ra cộng đồng.

Cảnh báo về 20% trường hợp diễn biến nặng và nguy kịch

Dù đa số là nhẹ, nhưng pháp luật về y tế vẫn đặt ra các quy trình nghiêm ngặt cho nhóm bệnh nhân còn lại. Khoảng 14% số người bệnh sẽ có diễn biến nặng với các biểu hiện của viêm phổi hoặc viêm phổi nặng, đòi hỏi phải nhập viện điều trị tích cực.

Đáng lo ngại hơn, khoảng 5% bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch, cần can thiệp tại các đơn vị hồi sức tích cực (ICU). Các dấu hiệu nhận biết bao gồm:

• Suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS).
• Thở nhanh, khó thở nặng, tím tái điểm đầu chi.
• Sốc nhiễm trùng, suy đa tạng (tổn thương thận, cơ tim).

Thời gian trung bình từ khi xuất hiện triệu chứng ban đầu đến khi diễn biến nặng thường rơi vào ngày thứ 7 hoặc thứ 8 của bệnh. Đối tượng có nguy cơ tử vong cao nhất vẫn là người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch và người mắc các bệnh mãn tính kèm theo.

Đặc điểm lâm sàng riêng biệt ở trẻ em

Trẻ em mắc COVID-19 thường có biểu hiện nhẹ hơn người lớn hoặc không có triệu chứng. Tuy nhiên, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý hội chứng viêm đa cơ quan ở trẻ với các dấu hiệu như sốt, ban đỏ, sung huyết giác mạc hoặc phù nề niêm mạc miệng. Một số trẻ có thể gặp rối loạn tiêu hóa và rối loạn đông máu nghiêm trọng.

Tiêu chuẩn xuất viện theo quy định mới nhất

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, người bệnh chỉ được xuất viện khi hội đủ các điều kiện khắt khe theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại thời điểm tháng 2/2021:

1. Hết sốt ít nhất 03 ngày.
2. Các triệu chứng lâm sàng cải thiện, trạng thái chung tốt, các dấu hiệu sinh tồn ổn định, chức năng các cơ quan bình thường, xét nghiệm máu trở về bình thường, X-quang phổi cải thiện.
3. Có ít nhất hai mẫu bệnh phẩm (lấy cách nhau ít nhất 24 giờ) xét nghiệm âm tính với SARS-CoV-2 bằng phương pháp Real-time RT-PCR.

Sau khi xuất viện, người bệnh vẫn phải tiếp tục cách ly tại nhà và theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày dưới sự giám sát của y tế địa phương.