Việc tự ý khoan giếng để lấy nước sinh hoạt hoặc phục vụ sản xuất đã trở thành thói quen của nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp. Tuy nhiên, ít ai biết rằng hành vi này nếu không có giấy phép có thể dẫn đến những mức phạt hành chính cực kỳ nặng nề. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 290/2025/NĐ-CP, mức phạt tối đa cho một hành vi vi phạm có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.

Thăm dò nước dưới đất không phép: Phạt theo số lượng giếng

Nhiều người lầm tưởng rằng việc khoan thăm dò chỉ là bước kiểm tra nên không cần xin phép. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất rõ ràng về việc này. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 26 Nghị định 290/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi thăm dò nước dưới đất không có giấy phép được xác định dựa trên quy mô số lượng giếng khoan:

• Từ 5 - 10 triệu đồng: Đối với công trình có 01 giếng khoan.
• Từ 10 - 15 triệu đồng: Đối với công trình có 02 giếng khoan.
• Từ 15 - 20 triệu đồng: Đối với công trình có 03 giếng khoan.
• Từ 20 - 30 triệu đồng: Đối với công trình có 04 giếng khoan.
• Từ 30 - 40 triệu đồng: Đối với công trình có từ 05 giếng khoan trở lên.

Khai thác nước ngầm trái phép: Mức phạt lên đến 250 triệu đồng

Đối với hành vi khai thác, sử dụng nước dưới đất mà không có giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, mức phạt sẽ nặng hơn rất nhiều và được tính dựa trên lưu lượng khai thác mỗi ngày đêm. Theo khoản 4 Điều 26 Nghị định 290/2025/NĐ-CP, các mức phạt cụ thể như sau:

• Lưu lượng dưới 50 m3/ngày đêm: Phạt từ 1 - 3 triệu đồng.
• Lưu lượng từ 1.000 đến dưới 3.000 m3/ngày đêm: Phạt từ 50 - 70 triệu đồng.
• Lưu lượng từ 12.000 m3/ngày đêm trở lên: Phạt từ 230 - 250 triệu đồng.

Cần lưu ý rằng, mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân (tối đa 500 triệu đồng) theo quy định tại Điều 5 Nghị định 290/2025/NĐ-CP.

Hành nghề khoan giếng không phép cũng bị xử lý nghiêm

Không chỉ người thuê khoan giếng mà ngay cả những cá nhân, tổ chức hành nghề khoan nước dưới đất cũng phải tuân thủ các điều kiện về giấy phép. Tại khoản 5 Điều 9 Nghị định 290/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với thợ khoan giếng không phép được quy định dựa trên đường kính ống chống:

• Đường kính đến 110 mm: Phạt từ 10 - 20 triệu đồng.
• Đường kính trên 250 mm: Phạt từ 40 - 60 triệu đồng.

Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả như đình chỉ hoạt động, buộc trám lấp giếng khoan để bảo vệ nguồn nước ngầm khỏi nguy cơ ô nhiễm.

Việc nắm rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt không đáng có mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên nước quốc gia. Trước khi tiến hành khoan giếng, hãy đảm bảo rằng bạn đã thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký hoặc xin phép theo đúng quy định.