Trong kỷ nguyên chuyển đổi số tại Việt Nam, đặc biệt là sau cột mốc ngày 01/01/2023 khi Sổ hộ khẩu giấy chính thức "giải nghệ", số định danh cá nhân đã trở thành một loại "chìa khóa" vạn năng. Không chỉ đơn thuần là một dãy số, nó đại diện cho danh tính điện tử của mỗi công dân, giúp kết nối mọi giao dịch hành chính và dân sự một cách thông suốt.

Số định danh cá nhân và ứng dụng VNeID là công cụ thiết yếu của công dân năm 2023 (ảnh minh họa)

1. Số định danh cá nhân là gì? Cấu trúc 12 chữ số đầy quyền năng

Theo quy định tại Điều 13 Luật Căn cước công dân 2014, số định danh cá nhân là dãy số tự nhiên gồm 12 số, xác lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dùng để kết nối, cập nhật, chia sẻ và khai thác thông tin của công dân.

Cấu trúc của dãy số này không phải là ngẫu nhiên mà tuân theo quy tắc nghiêm ngặt tại Thông tư 59/2021/TT-BCA:

• 3 số đầu: Mã tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc mã quốc gia nơi công dân đăng ký khai sinh.
• 1 số tiếp theo: Mã thế kỷ sinh và mã giới tính của công dân.
• 2 số tiếp theo: Mã năm sinh của công dân.
• 6 số cuối: Khoảng số ngẫu nhiên duy nhất.

"Số định danh cá nhân là mã số duy nhất được cấp cho mỗi công dân Việt Nam, không lặp lại ở người khác, dùng để quản lý dân cư và thực hiện các giao dịch hành chính."

2. Số định danh cá nhân lấy ở đâu? 4 cách tra cứu thần tốc nhất

Tùy vào độ tuổi và tình trạng giấy tờ nhân thân, công dân có thể lấy số định danh cá nhân thông qua các kênh sau:

2.1. Tra cứu trực tiếp trên thẻ Căn cước công dân (CCCD)

Đây là cách đơn giản nhất. Đối với những công dân đã được cấp thẻ CCCD (dù là mã vạch hay gắn chip), số định danh cá nhân chính là dãy số gồm 12 chữ số in trên mặt trước của thẻ. Theo khoản 2 Điều 19 Luật Căn cước công dân 2014, số thẻ Căn cước công dân chính là số định danh cá nhân.

2.2. Tra cứu qua ứng dụng định danh điện tử VNeID

Trong năm 2023, Bộ Công an đang đẩy mạnh việc sử dụng tài khoản định danh điện tử. Nếu bạn đã kích hoạt tài khoản VNeID (mức độ 1 hoặc mức độ 2), bạn chỉ cần đăng nhập vào ứng dụng. Số định danh cá nhân sẽ hiển thị ngay tại trang chủ hoặc trong mục "Ví giấy tờ". Đây là phương thức cực kỳ tiện lợi khi bạn không mang theo thẻ cứng bên mình.

2.3. Tra cứu trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an

Đối với những người chưa có thẻ CCCD gắn chip hoặc muốn kiểm tra thông tin cư trú trực tuyến, hãy thực hiện các bước sau:

1. Truy cập Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
2. Đăng nhập bằng tài khoản Cổng dịch vụ công quốc gia.
3. Chọn mục "Thông báo lưu trú" hoặc "Khai báo tạm vắng".
4. Hệ thống sẽ tự động hiển thị thông tin cá nhân của bạn, bao gồm cả số định danh cá nhân 12 số.

Giao diện tra cứu thông tin trên Cổng dịch vụ công trực tuyến (ảnh minh họa)

2.4. Lấy số định danh từ Giấy khai sinh (Dành cho trẻ em)

Đối với trẻ em chưa đủ tuổi làm CCCD, số định danh cá nhân đã được cấp ngay từ khi đăng ký khai sinh. Theo điểm c khoản 1 Điều 14 Luật Hộ tịch 2014, số định danh cá nhân là một trong những nội dung bắt buộc trên Giấy khai sinh. Phụ huynh có thể kiểm tra mục "Số định danh cá nhân" trên bản chính hoặc bản sao trích lục khai sinh của con em mình.

3. Tầm quan trọng của số định danh cá nhân trong đời sống hiện nay

Việc nắm giữ số định danh cá nhân mang lại những lợi ích thiết thực mà trước đây chúng ta phải dùng rất nhiều loại giấy tờ khác nhau:

• Thay thế Sổ hộ khẩu giấy: Khi thực hiện các thủ tục như đăng ký kết hôn, chuyển nhượng đất đai, nhập học cho con... cơ quan chức năng sẽ quét mã QR trên CCCD hoặc tra cứu số định danh để xác định nơi cư trú thay vì yêu cầu xuất trình sổ hộ khẩu.
• Thay thế mã số thuế cá nhân: Theo khoản 7 Điều 35 Luật Quản lý thuế 2019, khi số định danh cá nhân được cấp cho toàn bộ dân cư thì mã số này sẽ được sử dụng thay cho mã số thuế.
• Thực hiện giao dịch nhà ở: Theo Nghị định 30/2021/NĐ-CP, công dân có thể dùng số định danh để thay thế các giấy tờ nhân thân trong các thủ tục về nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Lời khuyên pháp lý: Công dân nên sớm thực hiện cấp đổi sang thẻ CCCD gắn chip và kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 để tối ưu hóa quyền lợi và thuận tiện trong các giao dịch hành chính năm 2023.

Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình tra cứu hoặc có thắc mắc về các thủ tục liên quan đến cư trú, hãy liên hệ ngay với cơ quan Công an cấp xã nơi thường trú hoặc gọi đến tổng đài hỗ trợ để được hướng dẫn kịp thời.