Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang ngày càng hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp, việc tuân thủ các phương án phát hành đã đăng ký không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là thước đo uy tín của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế vẫn ghi nhận không ít trường hợp tổ chức phát hành tự ý thay đổi kế hoạch sử dụng vốn hoặc phương án chào bán, gây rủi ro cho nhà đầu tư.

Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng siết chặt kỷ luật phát hành (ảnh minh họa)

Siết chặt kỷ luật: Phạt nặng hành vi "nói một đằng làm một nẻo"

Theo quy định mới nhất tại Khoản 4 Điều 8 Nghị định 306/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 09/01/2026), Chính phủ đã quyết định tăng mạnh mức chế tài đối với các sai phạm trong hoạt động chào bán chứng khoán riêng lẻ. Cụ thể, mức phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi sau:

• Chào bán, phát hành sai phương án: Thực hiện chào bán, phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ không đúng với phương án đã đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc phương án đã được chấp thuận trong hồ sơ.
• Sử dụng vốn sai mục đích: Số tiền thu được từ đợt chào bán không được sử dụng đúng theo phương án đã được Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền thông qua.

Việc áp dụng khung hình phạt cao này cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc bảo vệ quyền lợi của cổ đông và đảm bảo dòng vốn trên thị trường được luân chuyển đúng mục đích đã cam kết.

So sánh với quy định cũ: Mức phạt tăng gấp đôi

Trước khi Nghị định 306/2025/NĐ-CP có hiệu lực, các hành vi vi phạm tương tự được điều chỉnh bởi Nghị định 156/2020/NĐ-CP với mức phạt khiêm tốn hơn rất nhiều:

"Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với hành vi chào bán, phát hành chứng khoán riêng lẻ không đúng với phương án đã đăng ký hoặc phương án đã được chấp thuận."

Như vậy, mức phạt tối đa đã tăng từ 150 triệu đồng lên đến 300 triệu đồng. Sự thay đổi này không chỉ mang tính răn đe mà còn phản ánh quy mô và tầm quan trọng ngày càng lớn của các đợt phát hành riêng lẻ đối với nền kinh tế.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Để tránh những rắc rối pháp lý và tổn hại về uy tín, các tổ chức phát hành cần đặc biệt lưu ý:

1. Xây dựng phương án phát hành và sử dụng vốn một cách khoa học, khả thi ngay từ đầu.
2. Trong trường hợp bất khả kháng cần thay đổi phương án, phải thực hiện đầy đủ các thủ tục báo cáo, công bố thông tin và xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật chứng khoán.
3. Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ để giám sát việc giải ngân nguồn vốn từ các đợt phát hành.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định 306/2025/NĐ-CP chính là cách tốt nhất để doanh nghiệp phát triển bền vững và giữ vững niềm tin nơi nhà đầu tư.