Thị trường xăng dầu trong nước thời gian qua chứng kiến những biến động chưa từng có tiền lệ. Từ cuối năm 2021, những xung đột địa chính trị toàn cầu đã đẩy giá năng lượng lên mức kỷ lục, tạo áp lực khủng khiếp lên hệ thống cung ứng nội địa. Trước tình hình hàng loạt doanh nghiệp bán lẻ phải 'treo biển' ngừng bán, Bộ Công Thương đã có những động thái quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Nghịch lý giá giảm nhưng doanh nghiệp vẫn 'kêu cứu'

Dù giá xăng dầu thế giới có xu hướng hạ nhiệt trong một số giai đoạn, nhưng thực tế tại Việt Nam lại xuất hiện hiện tượng nhiều cửa hàng bán lẻ đóng cửa hoặc tạm ngừng kinh doanh. Nguyên nhân không chỉ nằm ở nguồn cung khan hiếm mà còn do chi phí kinh doanh định mức không còn phù hợp với thực tế tăng trưởng của thị trường.

Theo quy định tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 83/2014/NĐ-CP), việc điều hành giá phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức chiết khấu thấp, thậm chí bằng 0, đã khiến các đơn vị bán lẻ rơi vào tình trạng 'càng bán càng lỗ'.

Giải pháp 'kiềng ba chân' từ Bộ Công Thương

Để giải quyết triệt để vấn đề, Bộ Công Thương đã đề nghị Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cùng vào cuộc với các nhóm giải pháp trọng tâm:

• Điều chỉnh chi phí định mức: Kịp thời cập nhật các chi phí đưa xăng dầu từ nước ngoài về Việt Nam, chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức để sát với thực tế phát sinh của doanh nghiệp.
• Khơi thông dòng vốn tín dụng: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp đầu mối nâng hạn mức tín dụng, tiếp cận lãi suất ưu đãi và nguồn ngoại tệ để nhanh chóng nhập hàng bổ sung cho thị trường.
• Ưu tiên thông quan: Chỉ đạo Tổng cục Hải quan tạo điều kiện tối đa cho các lô hàng xăng dầu nhập khẩu, rút ngắn thời gian chờ đợi tại cảng.

Hướng tới sự ổn định bền vững

Việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp không chỉ là câu chuyện cứu vãn lợi nhuận của một ngành hàng, mà là yếu tố then chốt để duy trì mạch máu của nền kinh tế. Mới đây nhất, Nghị định 80/2023/NĐ-CP cũng đã được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, rút ngắn thời gian điều hành giá và tăng cường tính minh bạch cho thị trường.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các Bộ, ngành sẽ là 'liều thuốc' quan trọng giúp thị trường xăng dầu sớm ổn định trở lại, chấm dứt tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ như thời gian qua.