Khu công nghệ cao là gì theo quy định mới nhất?

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, khu công nghệ cao đóng vai trò là "đầu tàu" dẫn dắt nền kinh tế tri thức. Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Luật Công nghệ cao 2025, khu công nghệ cao được định nghĩa là nơi tập trung, liên kết các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, ươm tạo và thương mại hóa công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Điểm mới đáng chú ý là Luật không chỉ coi đây là khu vực sản xuất đơn thuần mà nhấn mạnh vào việc hình thành hệ sinh thái công nghệ cao. Đây là nơi hội tụ của các nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực công nghệ quốc gia, tạo ra những sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam có sức cạnh tranh toàn cầu.

Khu công nghệ cao hiện đại với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ (ảnh minh họa)

6 Điều kiện "vàng" để thành lập khu công nghệ cao

Việc thành lập một khu công nghệ cao không còn là câu chuyện về diện tích đất đai mà là sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng và nguồn lực. khoản 3 Điều 22 của Luật quy định 06 nhóm điều kiện khắt khe:

• Sự phù hợp quy hoạch: Phải nằm trong định hướng phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược của địa phương và quốc gia.
• Khả năng kết nối: Không chỉ là giao thông mà còn phải kết nối được với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và các khu đô thị có hạ tầng xã hội chất lượng cao cho chuyên gia.
• Hạ tầng số và hạ tầng kỹ thuật: Phải có phương án khả thi về đầu tư hệ thống hạ tầng số hiện đại, đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ ưu tiên.
• Nguồn lực nghiên cứu: Có phương án tài chính và nhân lực cụ thể để đầu tư cho R&D, ươm tạo và thương mại hóa sản phẩm.
• Nhân lực chất lượng cao: Đây là yếu tố then chốt. Khu công nghệ cao phải có cơ chế thu hút và giữ chân các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu.
• An ninh và Môi trường: Đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và đặc biệt là tiêu chuẩn bảo vệ môi trường nghiêm ngặt.

Nhiệm vụ chiến lược của khu công nghệ cao trong kỷ nguyên mới

Không dừng lại ở việc cho thuê đất, khu công nghệ cao theo khoản 2 Điều 22 có 08 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là:

• Thực hiện nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm các sản phẩm công nghệ chiến lược.
• Thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox): Đây là điểm cực kỳ mới, cho phép thử nghiệm các công nghệ và chính sách mới chưa có tiền lệ.
• Xúc tiến thương mại, triển lãm và kết nối cung cầu công nghệ quốc tế.
• Cung cấp hạ tầng số và các dịch vụ tài chính, khoa học chuyên sâu.

Hoạt động nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ tại các trung tâm đổi mới sáng tạo (ảnh minh họa)

Thẩm quyền thành lập: Bước đột phá về phân cấp quản lý

Một trong những thay đổi mang tính cách mạng của Luật Công nghệ cao 2025 chính là việc phân cấp mạnh mẽ. Theo khoản 4 Điều 22, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hiện nay đã có thẩm quyền quyết định thành lập, mở rộng hoặc điều chỉnh khu công nghệ cao tại địa phương mình. Điều này giúp các địa phương chủ động hơn trong việc thu hút đầu tư và phát triển kinh tế dựa trên thế mạnh riêng.

Chính sách ưu đãi "khủng" dành cho nhà đầu tư

Để khuyến khích dòng vốn chảy vào lĩnh vực này, khoản 5 Điều 22 quy định các chính sách ưu đãi đặc biệt:

• Khu công nghệ cao được hưởng ưu đãi đầu tư như địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (mức ưu đãi cao nhất).
• Ưu tiên hỗ trợ vốn từ ngân sách nhà nước để xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số.
• Nhà đầu tư được hưởng các chính sách ưu tiên về thủ tục hành chính, thuế, đất đai và hải quan.
• Đặc biệt, các dự án tại đây được ưu tiên tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm và tham gia các chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ của Nhà nước.

Mở rộng khái niệm: Đô thị công nghệ cao và Nông nghiệp công nghệ cao

Bên cạnh khu công nghệ cao truyền thống, Luật mới còn bổ sung quy định về Đô thị công nghệ cao (Điều 23) - nơi kết hợp giữa môi trường làm việc sáng tạo và không gian sống xanh, thông minh. Đồng thời, Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (Điều 24) cũng được chú trọng phát triển nhằm hiện đại hóa ngành nông nghiệp nước nhà, tập trung vào nghiên cứu giống, quy trình canh tác và chế biến sâu.

Việc nắm vững các quy định mới tại Điều 22 Luật Công nghệ cao sẽ giúp các nhà đầu tư và địa phương tận dụng tối đa các cơ hội để bứt phá trong kỷ nguyên số.