Từ ngày 15/01/2018, Nghị định 139/2017/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế cho Nghị định 121/2013/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng mà bất kỳ ai đang có ý định xây dựng nhà ở hoặc công trình trong năm 2018 cần phải nắm rõ để tránh những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có.

Bối cảnh pháp lý mới từ đầu năm 2018

Trong bối cảnh các đô thị tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, số lượng công trình xây dựng nhà ở riêng lẻ tăng vọt dẫn đến nhiều hệ lụy về trật tự xây dựng và an toàn lao động. Chính vì vậy, Chính phủ đã ban hành Nghị định 139/2017/NĐ-CP với những chế tài nghiêm khắc hơn, nhằm siết chặt quản lý hoạt động đầu tư xây dựng.

Những lỗi vi phạm phổ biến và mức phạt tương ứng

1. Vi phạm về thủ tục khởi công và giấy phép xây dựng

Một trong những lỗi mà người dân thường mắc phải nhất là "quên" thông báo khởi công. Theo quy định tại khoản 1 Điều 14, hành vi không thông báo thời điểm khởi công cho cơ quan quản lý địa phương có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Nghiêm trọng hơn là việc xây dựng sai nội dung giấy phép. Cụ thể:

• Xây dựng sai phép đối với trường hợp sửa chữa, cải tạo: Phạt từ 3 - 5 triệu đồng (điểm a khoản 2 Điều 15).
• Xây dựng sai phép đối với trường hợp xây mới: Phạt từ 10 - 20 triệu đồng (điểm a khoản 4 Điều 15).
• Xây dựng không có giấy phép tại đô thị: Mức phạt lên tới 20 - 30 triệu đồng (điểm b khoản 5 Điều 15).

2. An toàn lao động và vệ sinh môi trường

Việc đảm bảo an toàn trên công trường không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý. Điều 31 của Nghị định quy định rất rõ:

• Không có biển cảnh báo đề phòng tai nạn: Phạt từ 20 - 30 triệu đồng.
• Sử dụng người lao động không có thiết bị bảo vệ cá nhân: Phạt từ 20 - 30 triệu đồng.

Biển cảnh báo và rào chắn là bắt buộc tại mọi công trường xây dựng (ảnh minh họa)

Về vệ sinh môi trường, hành vi để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống khu vực xung quanh hoặc để vật liệu không đúng nơi quy định sẽ bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo điểm a khoản 1 Điều 15.

3. Gây ảnh hưởng đến công trình lân cận

Đây là vấn đề gây nhiều tranh chấp nhất trong thực tế. Nếu tổ chức thi công gây lún, nứt hoặc hư hỏng công trình lân cận mà không thỏa thuận được bồi thường, mức phạt sẽ là:

• Đối với xây dựng nhà ở tại nông thôn: 3 - 5 triệu đồng.
• Đối với xây dựng nhà ở tại đô thị: 15 - 20 triệu đồng.

Đặc biệt, hành vi xây dựng lấn chiếm diện tích của tổ chức, cá nhân khác hoặc khu vực công cộng có mức phạt cực nặng, từ 50 - 60 triệu đồng (điểm đ khoản 7 Điều 15).

Lời khuyên cho chủ đầu tư và người dân

Để quá trình xây dựng diễn ra thuận lợi trong năm 2018, người dân cần thực hiện đầy đủ các bước sau:

"Chủ đầu tư phải có trách nhiệm kiểm tra năng lực của nhà thầu, đảm bảo có đầy đủ nhật ký thi công, nhật ký an toàn lao động và mua bảo hiểm công trình theo đúng quy định tại Điều 16 và Điều 32 của Nghị định."

Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt tài chính lớn mà còn đảm bảo an toàn cho chính gia đình và cộng đồng xung quanh. Hãy là một người dân xây dựng văn minh và am hiểu luật pháp.