Tầm quan trọng của hòa giải tranh chấp đất đai theo Luật Đất đai 2024

Trong bối cảnh các quy định về đất đai có nhiều thay đổi quan trọng từ ngày 01/08/2024, việc hiểu rõ quy trình giải quyết tranh chấp là vô cùng cần thiết. Theo quy định tại Điều 235 Luật Đất đai 2024, Nhà nước luôn khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải ở cơ sở.

Đặc biệt, đối với các tranh chấp mà các bên không tự hòa giải được thì phải gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Đây là thủ tục bắt buộc trước khi khởi kiện tại Tòa án đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất.

Một buổi hòa giải tranh chấp đất đai tại trụ sở UBND cấp xã (ảnh minh họa)

Mẫu Đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai mới nhất

Dưới đây là mẫu đơn đề nghị hòa giải tranh chấp đất đai được soạn thảo dựa trên các yêu cầu thực tế và quy định pháp luật hiện hành:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

……, ngày…..tháng….. năm 2024

ĐƠN ĐỀ NGHỊ HÒA GIẢI TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI

Kính gửi: Ủy ban nhân dân xã/phường/thị trấn....................................

Người đề nghị: ................................................................................................
Sinh năm:.................................................................................................
Số định danh cá nhân/CCCD: ....................................................................................
Nơi ở hiện nay: .......................................................................................

Đối tượng tranh chấp: Gia đình ông (bà)......................................................
Địa chỉ: ....................................................................................................

Nội dung vụ việc:
Tôi trình bày sự việc dẫn đến tranh chấp như sau: (Nêu rõ nguồn gốc đất, quá trình sử dụng, thời điểm phát sinh tranh chấp, hành vi xâm phạm của bên kia...)
...............................................................................................................
...............................................................................................................

Yêu cầu giải quyết:
Kính đề nghị UBND xã (phường, thị trấn) tổ chức buổi hòa giải để xác định ranh giới/quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp nêu trên theo đúng quy định của pháp luật.

Tôi cam đoan những thông tin trên là đúng sự thật và xin chịu trách nhiệm trước pháp luật.

NGƯỜI VIẾT ĐƠN
(Ký và ghi rõ họ tên)

Hướng dẫn chi tiết cách viết đơn yêu cầu hòa giải

Để đơn đề nghị được tiếp nhận và xử lý nhanh chóng, người viết đơn cần lưu ý các điểm sau:

• Phần kính gửi: Ghi chính xác tên UBND cấp xã nơi có thửa đất đang tranh chấp.
• Tóm tắt diễn biến: Cần trình bày ngắn gọn nhưng đầy đủ về nguồn gốc thửa đất (mua bán, thừa kế, hay được cấp...), thời điểm bắt đầu xảy ra mâu thuẫn và lý do không thể tự thỏa thuận.
• Chứng cứ kèm theo: Đây là phần cực kỳ quan trọng. Bạn nên đính kèm bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có), các biên lai nộp thuế đất, sơ đồ đo đạc hoặc các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024.

Việc chuẩn bị đơn từ và hồ sơ pháp lý kỹ lưỡng giúp tăng cơ hội thành công khi hòa giải (ảnh minh họa)

Quy trình hòa giải tại UBND cấp xã theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP

Theo quy định tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP, quy trình hòa giải được thực hiện qua các bước:

1. Tiếp nhận đơn: UBND cấp xã kiểm tra tính hợp lệ của đơn và các tài liệu kèm theo.
2. Thẩm tra, xác minh: Cán bộ địa chính phối hợp với các bên liên quan để kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, xác minh nguồn gốc đất.
3. Tổ chức buổi hòa giải: Thành phần Hội đồng hòa giải bao gồm Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND, đại diện Mặt trận Tổ quốc, tổ chức đoàn thể và những người có uy tín.
4. Lập biên bản: Kết quả hòa giải (thành hoặc không thành) phải được lập thành biên bản và có chữ ký của các bên tham gia.

Thời hạn thực hiện thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã là không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu.

5 lưu ý "vàng" để bảo vệ quyền lợi khi hòa giải

1. Giữ thái độ bình tĩnh: Hòa giải là cơ hội để các bên tìm tiếng nói chung, tránh việc kiện tụng kéo dài tốn kém thời gian và tiền bạc.

2. Nắm vững căn cứ pháp lý: Hãy đối chiếu trường hợp của mình với các quy định về ranh giới, mốc giới trong Luật Đất đai 2024.

3. Kiểm tra kỹ biên bản: Trước khi ký vào biên bản hòa giải, hãy đọc kỹ từng câu chữ, đặc biệt là phần ghi nhận ý kiến của các bên và kết luận của Hội đồng.

4. Hòa giải thành vẫn cần đăng ký: Nếu hòa giải thành dẫn đến thay đổi ranh giới hoặc người sử dụng đất, các bên phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai trong thời hạn 30 ngày.

5. Hòa giải không thành là bước đệm: Nếu không đạt được thỏa thuận, biên bản hòa giải không thành là tài liệu bắt buộc để bạn có thể nộp đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Hy vọng mẫu đơn và những hướng dẫn trên sẽ giúp bạn giải quyết các vướng mắc về đất đai một cách hiệu quả và đúng pháp luật.