Trong bối cảnh Bộ luật Lao động 2019 chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, hướng dẫn chi tiết nhiều nội dung mới mà doanh nghiệp bắt buộc phải bổ sung vào nội quy lao động để đảm bảo tính tuân thủ và bảo vệ quyền lợi các bên.

Mở rộng danh mục nội dung bắt buộc trong nội quy lao động

Theo quy định tại khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, nội quy lao động không còn chỉ gói gọn trong các vấn đề kỷ luật hay thời giờ làm việc truyền thống. Các doanh nghiệp cần lưu ý các nhóm nội dung trọng yếu sau:

• Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi: Quy định chi tiết về thời giờ làm việc bình thường (ngày, tuần), ca làm việc, làm thêm giờ, các loại hình nghỉ phép (hằng năm, việc riêng, không hưởng lương).
• Trật tự tại nơi làm việc: Phạm vi di chuyển, văn hóa ứng xử và quy định về trang phục bảo đảm tính chuyên nghiệp.
• Bảo vệ tài sản và bí mật: Danh mục tài sản, tài liệu, bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh và sở hữu trí tuệ. Đây là điểm mới giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý các hành vi xâm phạm.

Điểm mới đột phá: Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là yêu cầu bắt buộc phải có quy định về phòng, chống quấy rối tình dục. Doanh nghiệp phải xây dựng trình tự, thủ tục xử lý hành vi này một cách minh bạch. Điều này không chỉ nhằm tuân thủ pháp luật mà còn tạo ra môi trường làm việc an toàn, văn minh cho người lao động.

"Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc là nội dung bắt buộc phải có trong nội quy lao động từ năm 2021."

Thẩm quyền xử lý kỷ luật và các trường hợp chuyển đổi công việc

Nghị định cũng làm rõ hai vấn đề thường gây tranh chấp trong quan hệ lao động:

1. Tạm thời chuyển người lao động làm việc khác: Nội quy phải quy định cụ thể các trường hợp doanh nghiệp được quyền điều chuyển người lao động so với hợp đồng ban đầu.
2. Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật: Phải xác định rõ là người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền cụ thể trong nội quy. Điều này giúp tránh tình trạng xử lý kỷ luật sai thẩm quyền dẫn đến vô hiệu.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp

Với việc Nghị định 145/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/02/2021, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại nội quy hiện tại. Việc chậm trễ cập nhật không chỉ gây rủi ro pháp lý khi có thanh tra mà còn khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi phát sinh các tình huống tranh chấp thực tế liên quan đến các quy định mới này.