Hoạt động đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo đảm an toàn sinh mạng cho người tham gia giao thông và bảo vệ môi trường. Nhằm chuẩn hóa đội ngũ nhân sự thực hiện nhiệm vụ quan trọng này, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 22/2026/TT-BXD quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ. Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 tới đây, mang đến nhiều thay đổi lớn mà bất kỳ ai đang hoặc có ý định theo đuổi nghề đăng kiểm đều phải đặc biệt lưu ý.

Đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ là ai?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 22/2026/TT-BXD, đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ (sau đây gọi tắt là đăng kiểm viên) được định nghĩa rõ ràng:

Đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ là người được cấp chứng chỉ đăng kiểm viên để thực hiện một hoặc nhiều công việc chuyên môn quy định tại Điều 4 Thông tư này.

Như vậy, chứng chỉ đăng kiểm viên chính là "giấy thông hành" bắt buộc để một cá nhân có thể thực hiện các nghiệp vụ kiểm định, đánh giá chất lượng phương tiện giao thông đường bộ.

Phân loại các công việc chuyên môn của đăng kiểm viên

Tại Điều 4 Thông tư 22/2026/TT-BXD, các công việc chuyên môn của đăng kiểm viên được chia thành hai nhóm lớn rõ rệt:

1. Nhóm công việc liên quan đến phương tiện tham gia giao thông đường bộ

• Kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy;
• Kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới (kiểm định xe cơ giới);
• Kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng (kiểm định xe máy chuyên dùng);
• Chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới cải tạo, xe máy chuyên dùng cải tạo (chứng nhận xe cải tạo).

2. Nhóm công việc liên quan đến nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp phương tiện và phụ tùng

• Kiểm tra, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, phụ tùng xe cơ giới (kiểm tra, chứng nhận chất lượng);
• Kiểm tra, đánh giá việc bảo đảm chất lượng tại các cơ sở sản xuất, lắp ráp, thử nghiệm, bảo dưỡng;
• Thử nghiệm an toàn xe cơ giới, xe máy chuyên dùng;
• Thử nghiệm phụ tùng xe cơ giới;
• Thử nghiệm khí thải, tiêu thụ năng lượng xe cơ giới.

Đặc biệt, đăng kiểm viên được cấp chứng chỉ thực hiện kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng hoặc chứng nhận xe cải tạo cũng sẽ được phép thực hiện công việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Điều kiện và tiêu chuẩn làm Đăng kiểm viên từ ngày 01/7/2026

Để được cấp chứng chỉ đăng kiểm viên, cá nhân phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tế và kỹ năng nghiệp vụ quy định tại Điều 5 Thông tư 22/2026/TT-BXD. Cụ thể như sau:

Bên cạnh trình độ học vấn, đăng kiểm viên thực hiện các công việc kiểm định xe cơ giới, chứng nhận xe cải tạo, kiểm tra chứng nhận chất lượng, đánh giá bảo đảm chất lượng và thử nghiệm an toàn bắt buộc phải có Giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực.

Quy trình tập huấn và kiểm tra nghiệp vụ nghiêm ngặt

Không chỉ dừng lại ở bằng cấp, để chính thức đứng vào hàng ngũ đăng kiểm viên, học viên phải vượt qua chương trình tập huấn và sát hạch toàn diện theo quy định tại Điều 6 và Điều 7 Thông tư 22/2026/TT-BXD:

• Tập huấn lý thuyết: Trang bị kiến thức pháp luật, đạo đức nghề nghiệp, văn hóa giao tiếp, phòng chống tham nhũng, cấu tạo thiết bị và phần mềm nghiệp vụ. Học viên phải đạt từ 70% điểm tối đa trở lên trong kỳ kiểm tra lý thuyết.
• Tập huấn thực hành (Thực tập): Trong vòng 45 ngày kể từ khi đạt lý thuyết, học viên phải thực tập thực tế tại các cơ sở đăng kiểm dưới sự hướng dẫn của đăng kiểm viên có kinh nghiệm trên 12 tháng. Thời gian thực tập dao động từ 1 đến 12 tháng tùy thuộc vào kinh nghiệm thực tế trước đó của học viên.
• Kiểm tra nghiệp vụ: Do cơ sở tập huấn phối hợp với Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức. Học viên phải đạt cả phần thi lý thuyết và thực hành (vận hành thiết bị chuẩn xác, kết luận đúng hạng mục).
• Tập huấn bổ sung định kỳ: Để duy trì chứng chỉ, đăng kiểm viên phải tham gia tập huấn bổ sung định kỳ không quá 3 năm một lần (riêng kiểm định khí thải xe máy là không quá 5 năm).

Các trường hợp bị tạm đình chỉ hoặc thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên

Nhằm nâng cao tính chịu trách nhiệm và đạo đức công vụ, Thông tư mới quy định rất rõ chế tài xử lý đối với các đăng kiểm viên vi phạm:

Tạm đình chỉ chứng chỉ đăng kiểm viên (30 ngày):

Áp dụng khi đăng kiểm viên có hành vi làm sai lệch kết quả kiểm định (chưa đến mức thu hồi); gây khó khăn, phiền hà cho người dân và doanh nghiệp; hoặc không thực hiện nhiệm vụ được giao mà không có lý do chính đáng (Điều 11).

Thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên:

Áp dụng trong các trường hợp nghiêm trọng quy định tại Điều 12 như: làm giả hồ sơ; có từ 3 lần bị tạm đình chỉ trong vòng 12 tháng; bị tòa án kết án do vi phạm trong hoạt động đăng kiểm; cố ý làm sai lệch kết quả hoặc sử dụng phần mềm can thiệp vào dữ liệu kiểm định; không trực tiếp làm công việc chuyên môn từ 36 tháng liên tục trở lên; hoặc không tham gia tập huấn bổ sung định kỳ.

Lời khuyên thiết thực cho các ứng viên đăng kiểm viên tương lai

Với việc chuyển giao thẩm quyền quản lý và cấp chứng chỉ đăng kiểm viên một phần về cho Sở Xây dựng các địa phương từ ngày 01/7/2026, quy trình thủ tục hành chính sẽ được phân cấp mạnh mẽ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân. Tuy nhiên, yêu cầu về chất lượng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp lại được nâng lên một tầm cao mới.

Nếu bạn đang có định hướng trở thành một đăng kiểm viên chuyên nghiệp, hãy chủ động rà soát bằng cấp chuyên môn, tích lũy đủ thời gian làm việc thực tế tại các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa ô tô và chuẩn bị sẵn sàng cho các khóa tập huấn lý thuyết cũng như thực hành nghiêm túc. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ hôm nay chính là chìa khóa giúp bạn tự tin đón đầu những cơ hội nghề nghiệp mới khi Thông tư 22/2026/TT-BXD chính thức đi vào cuộc sống.