Hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất từ lâu đã giữ vị trí chiến lược trong dòng chảy thương mại quốc tế của Việt Nam. Tuy nhiên, để đảm bảo an ninh kinh tế, ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và buôn lậu qua biên giới, cơ quan nhà nước luôn duy trì cơ chế quản lý giấy phép vô cùng chặt chẽ đối với các nhóm hàng hóa thuộc diện kinh doanh có điều kiện hoặc tạm ngừng. Việc nắm vững quy định về hồ sơ cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất cũng như trình tự thẩm định hồ sơ theo quy định pháp lý hiện hành là điều kiện sống còn giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động kế hoạch giao thương, tránh rủi ro phát sinh chi phí lưu kho bãi, phạt hợp đồng ngoại thương.

Bản chất pháp lý của hoạt động tạm nhập, tái xuất hàng hóa

Trong thực tiễn kinh doanh quốc tế, nhiều thương nhân vẫn thường nhầm lẫn giữa hoạt động tạm nhập - tái xuất với hình thức gửi hàng kho ngoại quan hoặc chuyển khẩu đơn thuần. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 29 Luật Thương mại 2005, tạm nhập, tái xuất hàng hóa được định nghĩa là việc hàng hoá được đưa từ nước ngoài hoặc từ các khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật vào Việt Nam, có làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và làm thủ tục xuất khẩu chính hàng hoá đó ra khỏi Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc quản lý ngoại thương đối với các hoạt động mua bán quốc tế còn được điều chỉnh bởi Luật Quản lý ngoại thương 2017 và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 05/9/2026. Hàng hóa tạm nhập, tái xuất phải chịu sự giám sát hải quan từ cửa khẩu tạm nhập cho tới khi thực xuất qua cửa khẩu tái xuất, đồng thời không được phép tiêu thụ nội địa nếu chưa có sự chấp thuận chuyển đổi mục đích sử dụng từ cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Bộ hồ sơ cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất gồm những giấy tờ gì?

Để được cơ quan có thẩm quyền xem xét cấp phép hoạt động tạm nhập, tái xuất, thương nhân bắt buộc phải chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ hợp lệ. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất bao gồm các thành phần cụ thể sau:

• Đơn đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất: Nộp 01 bản chính theo Mẫu số 03 quy định tại Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP. Đơn cần kê khai đầy đủ các thông tin của thương nhân, tên gọi chi tiết, mã số HS, số lượng, trị giá, cửa khẩu tạm nhập và cửa khẩu tái xuất dự kiến.
• Hợp đồng thương mại quốc tế: Gồm hợp đồng nhập khẩu và hợp đồng xuất khẩu. Doanh nghiệp nộp mỗi loại 01 bản sao có đóng dấu xác nhận của thương nhân. Hợp đồng phải thể hiện rõ các điều khoản về chủng loại hàng, khối lượng, quy cách đóng gói, giá cả, phương thức giao hàng và thời hạn thanh toán quốc tế.
• Báo cáo tình hình thực hiện giấy phép đã cấp (nếu có): Nộp 01 bản chính theo Mẫu BC02 ban hành tại Phụ lục VII kèm theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP. Báo cáo này áp dụng đối với những thương nhân đã từng được cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất trước đó, trong đó phải nêu rõ số lượng hàng hóa đã tạm nhập và số lượng hàng hóa đã thực xuất thực tế nhằm chứng minh việc chấp hành pháp luật xuất nhập khẩu của thương nhân.

Ngoài ra, trường hợp thương nhân có nhu cầu đề nghị sửa đổi, bổ sung hoặc cấp lại Giấy phép do bị mất, thất lạc hoặc hư hỏng, theo quy định tại Điều 20 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hồ sơ cần chuẩn bị 01 bản chính Đơn đề nghị theo Mẫu số 12 và 01 bản sao có đóng dấu các tài liệu chứng minh lý do đề nghị sửa đổi hoặc xác nhận mất, hư hỏng giấy phép.

Trình tự, thủ tục giải quyết cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất

Quy trình giải quyết hồ sơ cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất được quy định chặt chẽ tại khoản 1 Điều 21 Nghị định 292/2026/NĐ-CP qua 4 bước cơ bản sau đây:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Thương nhân chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ theo hướng dẫn nêu trên và gửi tới cơ quan cấp phép có thẩm quyền (qua đường bưu điện, nộp trực tiếp hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến).

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ

Cơ quan cấp phép tiếp nhận và rà soát các thành phần giấy tờ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định pháp luật, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan cấp phép phải có văn bản thông báo cụ thể để thương nhân hoàn thiện, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu.

Bước 3: Lấy ý kiến các cơ quan quản lý chuyên ngành

Đối với các mặt hàng tạm nhập, tái xuất thuộc diện quản lý đặc biệt cần lấy ý kiến bộ ngành liên quan, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phép sẽ phát hành văn bản gửi kèm theo hồ sơ đến Bộ hoặc cơ quan ngang Bộ liên quan.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản xin ý kiến, Bộ hoặc cơ quan ngang Bộ liên quan có trách nhiệm trả lời bằng văn bản gửi về cơ quan cấp phép.

Bước 4: Cấp Giấy phép hoặc từ chối có nêu rõ lý do

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đúng quy định (hoặc kể từ ngày nhận được văn bản phản hồi từ các cơ quan hữu quan), cơ quan cấp phép sẽ tiến hành cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất cho thương nhân. Nếu từ chối cấp, cơ quan cấp phép phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do từ chối để thương nhân được biết.

Đối với thủ tục đề nghị sửa đổi, bổ sung hoặc cấp lại giấy phép do mất, rách hỏng, theo quy định tại Điều 21 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, thời hạn giải quyết chỉ là 03 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Một số lưu ý then chốt dành cho thương nhân khi tham gia tạm nhập, tái xuất

Bên cạnh việc chuẩn bị hồ sơ hợp thức, các doanh nghiệp logistics và thương nhân kinh doanh xuất nhập khẩu cần chú trọng một số vấn đề pháp lý trọng yếu sau:

• Thời hạn lưu giữ hàng hóa tại Việt Nam: Hàng hóa tạm nhập, tái xuất chỉ được lưu lại lãnh thổ Việt Nam trong khoảng thời gian luật định, nếu quá thời hạn mà chưa thực xuất hoặc chưa xin gia hạn đúng quy định sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính nặng, thậm chí có thể bị tịch thu hoặc buộc tái xuất cưỡng chế.
• Đúng tuyến đường và cửa khẩu: Hàng hóa phải được vận chuyển qua đúng các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính hoặc tuyến đường được cấp phép trong Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất và tờ khai hải quan.
• Tính toàn vẹn của niêm phong hải quan: Tuyệt đối không được tự ý phá niêm phong, tráo đổi chủng loại, số lượng hay tiêu thụ hàng hóa trong thị trường nội địa khi chưa hoàn tất thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa và nộp đủ các loại thuế, tiền phạt theo luật.

Việc nắm vững các quy định mới tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chuẩn xác, đẩy nhanh tiến độ thông quan và tối ưu hóa hiệu quả chuỗi cung ứng thương mại quốc tế.