Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ vào năm 2026, việc các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phát sinh số thuế nộp thừa do khấu trừ tại nguồn hoặc tạm nộp là điều khá phổ biến. Tuy nhiên, để "khơi thông" dòng tiền này quay trở lại túi tiền của mình, chủ hộ kinh doanh cần nắm vững các quy định mới nhất về hồ sơ và trình tự thực hiện.

Các trường hợp hộ kinh doanh được hoàn thuế nộp thừa

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được xử lý tiền thuế nộp thừa trong các trường hợp sau:

• Hộ kinh doanh có doanh thu thực tế trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống nhưng đã bị khấu trừ hoặc đã nộp thuế GTGT, TNCN.
• Số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đã nộp lớn hơn số tiền phải nộp thực tế theo quyết toán hoặc kiểm tra của cơ quan thuế.
• Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế hiện hành.

Thành phần hồ sơ đề nghị hoàn thuế nộp thừa năm 2026

Căn cứ vào phương pháp tính thuế mà hộ kinh doanh đang áp dụng, thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt nhất định. Điều 5 Thông tư 18/2026/TT-BTC quy định cụ thể như sau:

Điều 5. Hồ sơ đề nghị hoàn thuế nộp thừa

1. Hồ sơ đề nghị hoàn thuế nộp thừa đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thuế suất nhân (x) với doanh thu tính thuế là Tờ khai thuế theo Mẫu số 01/TKN-CNKD ban hành kèm theo Thông tư này.

2. Hồ sơ đề nghị hoàn thuế nộp thừa đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất là Tờ khai thuế theo Mẫu số 02/QTT-TNCN-CNKD ban hành kèm theo Thông tư này.

Việc đơn giản hóa hồ sơ bằng cách tích hợp nội dung đề nghị hoàn thuế ngay trên tờ khai quyết toán thuế giúp hộ kinh doanh tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật thuế.

Quy trình 3 bước thực hiện thủ tục hoàn thuế nộp thừa

Để quá trình hoàn thuế diễn ra thuận lợi, hộ kinh doanh cần tuân thủ quy trình sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ cho cơ quan thuế có thẩm quyền

Địa điểm nộp hồ sơ là yếu tố quan trọng cần lưu ý. Theo khoản 5 Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP:

• Thông thường: Nộp tại cơ quan thuế nơi nộp hồ sơ khai thuế.
• Đối với kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số: Nếu đã được chủ quản nền tảng khấu trừ nộp thay, hồ sơ sẽ được nộp và giải quyết tại cơ quan thuế quản lý nơi chủ hộ kinh doanh cư trú.

Bước 2: Cơ quan thuế tiếp nhận và phân loại hồ sơ

Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ. Theo Điều 6 Thông tư 18/2026/TT-BTC, cơ quan thuế sẽ ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc Quyết định hoàn thuế kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước. Lệnh hoàn trả sẽ được gửi cho Kho bạc Nhà nước để thực hiện chi trả tiền cho người nộp thuế.

Bước 3: Nhận kết quả giải quyết

Cơ quan thuế có trách nhiệm gửi Quyết định hoàn thuế và các phụ lục liên quan cho hộ kinh doanh. Trong trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện hoàn thuế, cơ quan thuế phải gửi Thông báo về việc không được hoàn thuế theo quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC và Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

Lời khuyên cho hộ kinh doanh

Để việc hoàn thuế diễn ra nhanh chóng, các hộ kinh doanh nên chủ động theo dõi doanh thu thực tế và đối chiếu với số thuế đã bị khấu trừ trong năm. Việc sử dụng các ứng dụng thuế điện tử (eTax Mobile) sẽ giúp quý khách dễ dàng tra cứu số thuế nộp thừa và thực hiện thủ tục hoàn thuế trực tuyến một cách minh bạch và thuận tiện nhất.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn về hồ sơ và thủ tục hoàn thuế nộp thừa của hộ kinh doanh áp dụng cho năm 2026. Việc nắm vững các quy định tại Luật Quản lý thuế 2025 và các văn bản hướng dẫn sẽ giúp hộ kinh doanh tối ưu hóa dòng tiền và yên tâm phát triển sản xuất kinh doanh.