Thực trạng oái oăm: GPLX hết hạn đúng lúc đang bị tước quyền sử dụng

Trong quá trình tham gia giao thông, không ít tài xế rơi vào tình huống "dở khóc dở cười": Giấy phép lái xe (GPLX) chỉ còn thời hạn vài tháng nhưng lại vi phạm giao thông nghiêm trọng và bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng GPLX với thời hạn dài (ví dụ 12 tháng hoặc 24 tháng). Câu hỏi đặt ra là: Khi thời hạn tước quyền sử dụng kết thúc thì GPLX cũng đã hết hạn từ lâu, vậy tài xế phải làm gì để có thể tiếp tục điều khiển phương tiện hợp pháp?

1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh (Cập nhật năm 2022)

Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần đối chiếu các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.
• Nghị định 123/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng.
• Thông tư 12/2017/TT-BGTVT quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ.

2. GPLX sắp hết hạn có bị tước quyền sử dụng không?

Nhiều người lầm tưởng rằng nếu thời hạn còn lại của GPLX ngắn hơn thời hạn bị tước thì cơ quan chức năng sẽ không thể thực hiện hình thức xử phạt này. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất rõ ràng tại khoản 5 Điều 81 Nghị định 100/2019/NĐ-CP:

“5. Trường hợp người có hành vi vi phạm bị áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề nhưng thời hạn sử dụng còn lại của giấy phép, chứng chỉ hành nghề đó ít hơn thời hạn bị tước thì người có thẩm quyền vẫn ra quyết định xử phạt có áp dụng hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo quy định đối với hành vi vi phạm. Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cá nhân, tổ chức không được làm thủ tục cấp đổi, cấp mới giấy phép, chứng chỉ hành nghề”

Như vậy, việc GPLX sắp hết hạn không phải là lý do để tránh được án phạt tước quyền sử dụng. Thậm chí, quy định này còn chặn đứng khả năng tài xế đi đổi bằng lái mới trong thời gian đang chấp hành án phạt.

3. Thủ tục cấp lại GPLX sau khi hết thời hạn bị tước

Sau khi đã chấp hành xong quyết định xử phạt và nhận lại GPLX (lúc này đã hết hạn), tài xế cần thực hiện thủ tục cấp lại theo quy định tại Điều 36 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT. Tùy vào thời gian quá hạn mà mức độ sát hạch sẽ khác nhau:

3.1. Các trường hợp sát hạch lại

Căn cứ khoản 1 Điều 36 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT:

• Quá hạn từ 03 tháng đến dưới 01 năm: Tài xế phải sát hạch lại phần lý thuyết.
• Quá hạn từ 01 năm trở lên: Tài xế phải sát hạch lại cả lý thuyết và thực hành.

Ví dụ thực tế: Nếu bạn bị tước GPLX hạng C trong 23 tháng, trong khi bằng chỉ còn hạn 2 tháng. Khi nhận lại bằng, bạn đã quá hạn 21 tháng. Theo quy định trên, bạn bắt buộc phải thi lại cả lý thuyết và thực hành để được cấp lại bằng mới.

3.2. Hồ sơ cần chuẩn bị

Để thực hiện sát hạch lại và cấp lại GPLX, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

1. Đơn đề nghị cấp lại Giấy phép lái xe (theo mẫu quy định).
2. Giấy khám sức khỏe của người lái xe do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp (không quá 06 tháng).
3. Bản sao Giấy chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn thời hạn.
4. Bản chính hồ sơ gốc phù hợp với Giấy phép lái xe (nếu có).

4. Cảnh báo về việc khai báo mất để xin cấp lại

Nhiều tài xế nảy sinh ý định khai báo mất GPLX để xin cấp lại bằng mới nhằm "né" thời gian bị tước. Tuy nhiên, đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Theo quy định tại khoản 2 Điều 37 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT, cơ quan cấp phát sẽ tiến hành tra cứu trên hệ thống quản lý vi phạm. Nếu phát hiện GPLX đang bị tạm giữ hoặc tước quyền sử dụng, người khai báo gian dối sẽ bị thu hồi GPLX và không được cấp GPLX trong thời hạn 05 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc bị tước GPLX khi bằng sắp hết hạn là một thiệt thòi lớn về thời gian và chi phí vì bạn gần như chắc chắn phải thi lại. Do đó, cách tốt nhất là luôn tuân thủ luật giao thông để tránh bị tước quyền sử dụng GPLX. Trong trường hợp đã bị tước, hãy kiên nhẫn chấp hành xong án phạt, sau đó thực hiện thủ tục sát hạch lại một cách minh bạch để đảm bảo quyền lợi lái xe lâu dài.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về vấn đề tước GPLX khi sắp hết hạn. Nếu bạn cần hỗ trợ thêm về thủ tục hành chính hoặc tư vấn pháp luật giao thông, hãy liên hệ với các chuyên gia để được giải đáp chính xác nhất.