Giai đoạn mới thành lập luôn là thời điểm "vạn sự khởi đầu nan" đối với mọi doanh nghiệp. Để hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi về thuế và lệ phí. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít chủ doanh nghiệp vẫn đang hiểu sai hoặc hiểu chưa đầy đủ về các quyền lợi này, dẫn đến việc bị động trong kế hoạch tài chính hoặc thậm chí là vi phạm quy định kê khai.

1. Doanh nghiệp mới thành lập có mặc định được miễn thuế TNDN?

Đây là một trong những lầm tưởng phổ biến nhất. Nhiều người cho rằng cứ mới thành lập là sẽ được miễn thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong những năm đầu. Tuy nhiên, theo quy định tại Thông tư 78/2014/TT-BTC, việc ưu đãi thuế không áp dụng đại trà cho mọi doanh nghiệp mới mà phụ thuộc vào địa bàn hoặc lĩnh vực đầu tư.

Cụ thể, doanh nghiệp chỉ được hưởng thuế suất ưu đãi, miễn thuế hoặc giảm thuế nếu thuộc các trường hợp sau:

• Dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc khu kinh tế, khu công nghệ cao.
• Dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên như: Nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, bảo vệ môi trường, hoặc sản xuất sản phẩm phần mềm.
• Doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

"Ưu đãi thuế TNDN được tính theo dự án đầu tư mới chứ không tính theo pháp nhân doanh nghiệp mới một cách thuần túy."

2. Miễn lệ phí môn bài: Quy định mới có lợi cho doanh nghiệp

Khác với nội dung tại các văn bản cũ, kể từ khi Nghị định 22/2020/NĐ-CP có hiệu lực, chính sách về lệ phí môn bài đã có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Theo Điều 1 Nghị định 22/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 139/2016/NĐ-CP:

Miễn lệ phí môn bài trong năm đầu thành lập hoặc ra hoạt động sản xuất, kinh doanh (từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12) đối với:

• Tổ chức thành lập mới (được cấp mã số thuế mới, mã số doanh nghiệp mới).
• Hộ gia đình, cá nhân, nhóm cá nhân lần đầu ra hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, trong thời gian được miễn lệ phí môn bài, nếu doanh nghiệp thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh thì các đơn vị phụ thuộc này cũng được miễn lệ phí môn bài trong thời gian đó.

3. Hỗ trợ đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME)

Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh còn được hưởng những đặc quyền lớn hơn:

• Miễn lệ phí môn bài trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
• Được tư vấn, hướng dẫn miễn phí về các thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán đơn giản.

Để không bỏ lỡ các quyền lợi chính đáng, doanh nghiệp cần chủ động tra cứu các quy định tại Điều 10 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 về hỗ trợ thuế, kế toán.

Lời khuyên cho chủ doanh nghiệp mới

Việc nắm vững pháp luật thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn xây dựng nền tảng quản trị minh bạch ngay từ đầu. Các chủ doanh nghiệp nên:

1. Xác định rõ mã ngành nghề kinh doanh và địa bàn hoạt động để đối chiếu với danh mục ưu đãi thuế TNDN.
2. Tận dụng tối đa năm đầu tiên miễn lệ phí môn bài để ổn định bộ máy.
3. Thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.

Hy vọng bài viết đã giúp quý độc giả có cái nhìn chính xác và cập nhật nhất về các chính sách thuế dành cho doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2026.