Kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 sẽ có nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt để phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Một trong những vấn đề được thí sinh và phụ huynh quan tâm nhất chính là quy định về điểm khuyến khích. Liệu điểm nghề có còn được cộng? Những thành tích nào sẽ giúp thí sinh có thêm lợi thế trong việc xét công nhận tốt nghiệp?

1. Điểm khuyến khích là gì?

Điểm khuyến khích là số điểm cộng thêm dành cho những thí sinh đạt được các thành tích xuất sắc trong học tập, rèn luyện hoặc các cuộc thi do ngành Giáo dục tổ chức trong thời gian học cấp Trung học phổ thông (THPT). Điểm này được cộng trực tiếp vào tổng điểm các bài thi để tính điểm xét tốt nghiệp, giúp thí sinh nâng cao cơ hội được công nhận tốt nghiệp THPT.

2. Quy định mới về điểm khuyến khích từ năm 2025

Theo quy định tại Điều 43 Quy chế thi ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, các trường hợp được cộng điểm khuyến khích bao gồm:

2.1. Đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi

• Cộng 2,0 điểm: Thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi quốc gia hoặc giải nhất cấp tỉnh.
• Cộng 1,5 điểm: Thí sinh đoạt giải khuyến khích trong kỳ thi quốc gia hoặc giải nhì cấp tỉnh.
• Cộng 1,0 điểm: Thí sinh đoạt giải ba cấp tỉnh.

2.2. Đoạt giải trong các cuộc thi chuyên môn khác

Thí sinh đoạt giải cá nhân hoặc đồng đội trong các kỳ thi thí nghiệm thực hành (Vật lý, Hóa học, Sinh học), thi văn nghệ, thể dục thể thao, hội thao giáo dục quốc phòng, cuộc thi khoa học kỹ thuật, viết thư quốc tế do ngành Giáo dục phối hợp tổ chức từ cấp tỉnh trở lên:

• Giải cá nhân: Mức cộng từ 1,0 đến 2,0 điểm tùy theo hạng giải (Nhất/Huy chương Vàng: 2,0 điểm; Nhì/Huy chương Bạc: 1,5 điểm; Ba/Huy chương Đồng: 1,0 điểm).
• Giải đồng đội: Chỉ cộng điểm đối với giải quốc gia với mức điểm tương đương giải cá nhân.

3. Thay đổi quan trọng: Bỏ cộng điểm nghề từ năm 2025

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các kỳ thi trước đây. Trước năm 2025, học sinh có Giấy chứng nhận nghề phổ thông thường được cộng từ 1,0 đến 2,0 điểm khuyến khích. Tuy nhiên, theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, nội dung cộng điểm cho Giấy chứng nhận nghề đã chính thức bị bãi bỏ đối với thí sinh thi theo chương trình mới.

Lý do của sự thay đổi này là do trong Chương trình GDPT 2018, giáo dục hướng nghiệp đã được tích hợp sâu vào các môn học và hoạt động trải nghiệm, không còn tách rời thành một chứng chỉ nghề riêng biệt để cộng điểm khuyến khích như trước.

4. Cách tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2025

Công thức tính điểm xét tốt nghiệp (ĐXTN) cũng có sự điều chỉnh để tăng trọng số của kết quả học tập trong 3 năm THPT. Cụ thể tại Điều 44 quy định:

"Điểm xét tốt nghiệp THPT (ĐXTN) gồm: Điểm các môn thi thí sinh dự thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT được quy về thang điểm 10; Điểm trung bình các năm học ở cấp THPT; Điểm ưu tiên, khuyến khích nếu có."

Thí sinh cần lưu ý rằng nếu đoạt nhiều giải khác nhau trong nhiều cuộc thi thì chỉ được hưởng một mức cộng điểm của loại giải cao nhất.

Lời khuyên cho thí sinh

Việc không còn điểm nghề đòi hỏi thí sinh phải tập trung cao độ hơn vào việc ôn tập các môn thi chính và cải thiện điểm trung bình học tập trên lớp. Đồng thời, hãy tích cực tham gia các kỳ thi học sinh giỏi hoặc cuộc thi khoa học kỹ thuật nếu có năng khiếu để tận dụng tối đa nguồn điểm khuyến khích từ các thành tích này.