Việc dừng, đỗ xe và mở cửa xe tưởng chừng là những thao tác đơn giản nhưng nếu thực hiện thiếu quan sát, nó có thể trở thành "cái bẫy" chết người đối với những phương tiện đang lưu thông cùng chiều. Thực tế đã ghi nhận không ít vụ tai nạn thương tâm mà nguyên nhân chỉ bắt nguồn từ một giây bất cẩn của người ngồi trên xe ô tô. Vậy pháp luật quy định như thế nào về hành vi này và mức xử phạt cụ thể ra sao?

1. Quy định của pháp luật về việc mở cửa xe an toàn

Theo quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Giao thông đường bộ 2008, người điều khiển phương tiện khi dừng xe, đỗ xe trên đường bộ phải thực hiện các quy định an toàn, trong đó nhấn mạnh:

"đ) Không mở cửa xe, để cửa xe mở hoặc bước xuống xe khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn;"

Như vậy, việc mở cửa xe chỉ được phép thực hiện khi người ngồi trên xe đã quan sát kỹ phía trước, phía sau và đảm bảo rằng hành động của mình không gây cản trở hoặc nguy hiểm cho bất kỳ ai đang tham gia giao thông.

2. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi mở cửa xe không quan sát

Tại thời điểm tháng 03/2024, mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về mở cửa xe được áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Cụ thể:

Đối với người điều khiển xe ô tô

Căn cứ điểm g khoản 2 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi dừng xe, đỗ xe mở cửa xe không đảm bảo an toàn sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.

Đặc biệt, nếu hành vi này dẫn đến tai nạn giao thông, người lái xe còn bị áp dụng hình phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 02 tháng đến 04 tháng (theo điểm c khoản 11 Điều 5).

Đối với hành khách trên xe

Không chỉ tài xế, hành khách ngồi trên xe nếu tự ý mở cửa gây mất an toàn cũng sẽ bị xử phạt. Theo điểm b khoản 2 Điều 32 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành khách tự ý mở cửa xe hoặc có hành vi khác không bảo đảm an toàn khi xe đang chạy sẽ bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng.

3. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi gây tai nạn nghiêm trọng

Trong trường hợp việc mở cửa xe bất cẩn gây ra hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" theo quy định tại Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

• Khung hình phạt cơ bản: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu làm chết người hoặc gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
• Khung hình phạt tăng nặng: Có thể lên đến 10 năm hoặc 15 năm tù nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (làm chết nhiều người, gây thiệt hại tài sản lớn...).

Ngoài ra, người vi phạm còn phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự cho nạn nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, bồi thường tổn thất tinh thần và thiệt hại về tài sản.

4. Hướng dẫn kỹ năng mở cửa xe an toàn (Dutch Reach)

Để tránh những tai nạn đáng tiếc, các chuyên gia giao thông khuyến cáo người ngồi trên xe nên áp dụng kỹ thuật mở cửa xe an toàn, hay còn gọi là phương pháp "Dutch Reach":

• Bước 1: Quan sát gương chiếu hậu bên trong và bên ngoài xe để kiểm tra các phương tiện đang đi tới.
• Bước 2: Sử dụng tay xa cửa nhất để mở khóa (ví dụ: nếu bạn ngồi bên lái, hãy dùng tay phải để mở cửa bên trái). Việc này buộc thân mình bạn phải xoay lại, giúp mắt dễ dàng quan sát qua vai về phía sau.
• Bước 3: Mở hé cửa (khoảng 10-20cm) để báo hiệu cho người đi đường và tiếp tục quan sát.
• Bước 4: Khi xác nhận hoàn toàn an toàn, hãy mở cửa vừa đủ để bước ra ngoài và nhanh chóng đóng cửa lại.

Lời kết: Một hành động nhỏ nhưng mang lại sự an toàn lớn. Hãy luôn là người tham gia giao thông có trách nhiệm bằng cách tuân thủ nghiêm các quy định về dừng, đỗ và mở cửa xe. Đừng để một phút lơ là dẫn đến những hậu quả pháp lý và lương tâm nặng nề.

Trên đây là những thông tin chi tiết về mức xử phạt hành vi mở cửa xe không quan sát. Nếu quý khách cần tư vấn sâu hơn về các tình huống tranh chấp giao thông, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.