Trong bối cảnh thị trường xây lắp và cung ứng dịch vụ ngày càng cạnh tranh khốc liệt, việc một nhà thầu cùng lúc nộp hồ sơ dự thầu (HSDT) cho nhiều dự án khác nhau là chiến lược phổ biến để gia tăng cơ hội trúng thầu. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu pháp luật hiện hành có giới hạn số lượng gói thầu mà một đơn vị được phép tham gia? Và quan trọng hơn, làm thế nào để đảm bảo năng lực thực hiện khi nhà thầu bất ngờ trúng thầu hàng loạt dự án có thời gian triển khai trùng nhau? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý tính đến thời điểm tháng 6/2021.

Nhà thầu cần cân nhắc kỹ lưỡng về năng lực khi tham gia nhiều gói thầu cùng lúc (ảnh minh họa)

Pháp luật có cấm nhà thầu tham gia nhiều gói thầu cùng lúc?

Căn cứ theo quy định tại Luật Đấu thầu 2013 và Nghị định 63/2014/NĐ-CP, hiện nay không có bất kỳ điều khoản nào cấm một nhà thầu tham dự nhiều gói thầu tại cùng một thời điểm. Quyền tự do kinh doanh cho phép các doanh nghiệp chủ động tìm kiếm cơ hội việc làm thông qua các hoạt động đấu thầu công khai.

Tuy nhiên, việc đánh giá HSDT phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quy định. Theo Điều 15 Nghị định 63/2014/NĐ-CP, việc đánh giá phải căn cứ vào:

"Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và các yêu cầu khác trong hồ sơ mời thầu, căn cứ vào hồ sơ dự thầu đã nộp, các tài liệu giải thích, làm rõ hồ sơ dự thầu của nhà thầu để bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm, có giải pháp khả thi để thực hiện gói thầu."

Như vậy, dù không cấm tham gia nhiều gói, nhưng nhà thầu phải chứng minh được mình có đủ nguồn lực (tài chính, nhân sự, thiết bị) để thực hiện tất cả các gói thầu đó nếu trúng thầu.

Bài toán về năng lực: Huy động nhân sự và thiết bị khi trúng thầu hàng loạt

Rủi ro lớn nhất khi tham gia nhiều gói thầu là việc trùng lặp nguồn lực. Nếu nhà thầu được xếp hạng nhất ở nhiều gói thầu, bên mời thầu sẽ yêu cầu nhà thầu làm rõ khả năng huy động thiết bị và nhân sự trong quá trình thương thảo hợp đồng.

Việc đảm bảo tiến độ thi công là yếu tố then chốt khi nhà thầu thực hiện nhiều dự án (ảnh minh họa)

Cụ thể, các tình huống sẽ được xử lý như sau:

• Trường hợp không trùng lặp: Nếu thời gian huy động nhân sự, thiết bị của các gói thầu không trùng nhau, đảm bảo việc thực hiện đúng tiến độ cho tất cả các dự án thì nhà thầu được coi là đáp ứng yêu cầu.
• Trường hợp có sự trùng lặp: Nếu thời gian huy động cho các gói thầu trùng nhau dẫn đến việc không thể đảm bảo đầy đủ nguồn lực như đã cam kết trong HSDT, nhà thầu sẽ chỉ được lựa chọn trúng thầu 01 trong các gói thầu đó.

Kê khai nhân sự trùng lặp: Có được phép hay không?

Theo hướng dẫn tại Thông tư 03/2015/TT-BKHĐT, khi tham dự thầu, nhà thầu phải kê khai danh sách nhân sự chủ chốt dự kiến huy động. Pháp luật cũng không cấm việc kê khai cùng một nhóm nhân sự cho nhiều gói thầu khác nhau tại cùng một thời điểm.

Tuy nhiên, đây là một "con dao hai lưỡi". Nếu nhà thầu trúng thầu gói thầu A và đã huy động nhân sự X cho gói thầu đó, thì khi xét thầu gói thầu B, nhân sự X sẽ không còn được coi là "sẵn sàng" trừ khi thời gian thực hiện hai gói thầu hoàn toàn tách biệt. Việc cố tình kê khai nhân sự đang thực hiện gói thầu khác mà không có phương án thay thế hợp lý có thể dẫn đến việc HSDT bị loại do không đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực kỹ thuật.

Trách nhiệm của Chủ đầu tư trong việc xử lý tình huống

Khi phát sinh tình huống nhà thầu xếp hạng nhất tại nhiều gói thầu nhưng không đủ nguồn lực thực hiện đồng thời, khoản 15 Điều 117 Nghị định 63/2014/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của Chủ đầu tư:

"Chủ đầu tư chịu trách nhiệm xem xét, xử lý tình huống theo hướng cho phép nhà thầu được lựa chọn một trong những gói thầu mà nhà thầu xếp hạng thứ nhất để vào thương thảo hợp đồng."

Việc xử lý này phải dựa trên nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định lựa chọn của mình, tránh tình trạng ưu ái hoặc gây khó khăn bất hợp lý cho nhà thầu.

Lời khuyên cho nhà thầu: Để tránh rủi ro bị loại đáng tiếc, các đơn vị nên xây dựng ma trận nguồn lực khoa học, chuẩn bị sẵn các phương án nhân sự dự phòng và tính toán kỹ lưỡng tiến độ thi công giữa các gói thầu trước khi quyết định nộp hồ sơ dự thầu hàng loạt.

Nếu còn vấn đề vướng mắc về pháp luật đấu thầu, quý bạn đọc vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.