Số định danh cá nhân không chỉ là một dãy số vô hồn mà còn là "tấm thẻ thông hành" trong kỷ nguyên số, kết nối mọi giao dịch từ hành chính, y tế đến tài chính. Tuy nhiên, không ít trường hợp người dân ngỡ ngàng phát hiện số định danh của mình bị sai lệch về giới tính, năm sinh hoặc nơi đăng ký khai sinh. Vậy trong trường hợp này, quy trình xử lý theo quy định mới nhất từ ngày 01/07/2024 như thế nào?

Cấu tạo "chuẩn" của số định danh cá nhân 12 số

Theo quy định tại Điều 12 Luật Căn cước 2023, số định danh cá nhân là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư xác lập. Cấu trúc của dãy số này chứa đựng các thông tin cốt lõi về nhân thân của bạn, bao gồm:

• Mã thế kỷ sinh và mã giới tính: Chữ số đầu tiên (Ví dụ: Nam sinh thế kỷ 21 là số 2, Nữ là số 3).
• Mã năm sinh: 02 chữ số tiếp theo thể hiện 2 số cuối năm sinh.
• Mã tỉnh, thành phố hoặc mã quốc gia: 03 chữ số tiếp theo.
• Dãy số ngẫu nhiên: 06 chữ số cuối cùng.

4 trường hợp "vàng" được phép hủy và cấp lại số định danh

Không phải lúc nào bạn cũng có thể tùy tiện thay đổi số định danh. Điều 11 Nghị định 70/2024/NĐ-CP đã quy định rất rõ các trường hợp được hủy và xác lập lại số định danh cá nhân:

"7. Các trường hợp hủy, xác lập lại số định danh cá nhân:
a) Được xác định lại giới tính, cải chính hộ tịch do có sai sót về năm sinh theo quy định pháp luật về đăng ký hộ tịch và pháp luật khác có liên quan;
b) Có sai sót về thông tin nơi đăng ký khai sinh, năm sinh, giới tính của công dân khi thu thập vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;
c) Cơ quan quản lý căn cước phát hiện, xử lý đối với hành vi sử dụng giấy tờ, tài liệu, dữ liệu giả...;
d) Cơ quan đăng ký hộ tịch thu hồi, hủy bỏ giấy khai sinh cấp trái quy định của pháp luật."

Như vậy, nếu bạn thuộc trường hợp (a) hoặc (b), việc hủy và cấp lại sẽ được thực hiện theo nhu cầu cá nhân. Nếu bạn không có nhu cầu thay đổi, pháp luật vẫn cho phép tiếp tục sử dụng số định danh cũ.

Thủ tục hủy và xác lập lại số định danh cá nhân mới nhất

Để thực hiện việc này, bạn không còn phải chờ đợi mòn mỏi hay đi lại nhiều lần. Quy trình hiện nay đã được tối ưu hóa thông qua các nền tảng số:

1. Bước 1: Nộp hồ sơ. Bạn có thể nộp Phiếu đề nghị giải quyết thủ tục về căn cước trực tiếp tại Công an cấp xã nơi cư trú hoặc thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID).
2. Bước 2: Kiểm tra và xác minh. Trong vòng 10 ngày, Công an cấp xã sẽ kiểm tra tính chính xác của hồ sơ và gửi yêu cầu lên Bộ Công an.
3. Bước 3: Phê duyệt. Thủ trưởng cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an sẽ ra quyết định hủy và xác lập số mới trong vòng 05 ngày làm việc.
4. Bước 4: Thông báo kết quả. Công an cấp xã sẽ thông báo bằng văn bản cho bạn về số định danh mới đã được xác lập.

Những lưu ý quan trọng khi số định danh bị hủy

Một câu hỏi mà nhiều người lo lắng là: "Số định danh cũ bị hủy thì các giao dịch trước đó có bị ảnh hưởng không?". Theo Điều 12 Nghị định 70/2024/NĐ-CP, thông tin số định danh cũ đã hủy sẽ được mã hóa và tích hợp vào mã QR trên thẻ căn cước mới. Các cơ quan, tổ chức chỉ cần quét mã QR này để truy xuất thông tin, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính mà không được yêu cầu bạn phải cung cấp thêm giấy xác nhận phiền hà.

Việc chủ động kiểm tra và điều chỉnh số định danh cá nhân bị sai không chỉ bảo vệ quyền lợi của chính bạn mà còn giúp quá trình thực hiện các thủ tục hành chính trong tương lai trở nên thuận tiện và chính xác hơn.