Từ ngày 15/8/2023, việc quản lý biển số xe tại Việt Nam đã bước sang một trang mới với sự ra đời của khái niệm "biển số định danh". Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là về mặt kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của hàng triệu chủ phương tiện. Câu hỏi lớn nhất được đặt ra lúc này là: Những người đang sở hữu biển số cũ có cần phải "vội vàng" đi đổi sang biển định danh hay không?

Biển số định danh là gì và được quản lý như thế nào?

Để hiểu rõ về nghĩa vụ của mình, trước hết chủ xe cần nắm vững khái niệm cốt lõi. Theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA, biển số định danh được định nghĩa như sau:

"Biển số định danh là biển số được cấp và quản lý theo mã định danh của chủ xe với các ký hiệu, seri biển số, kích thước của chữ và số, màu biển số theo quy định tại Thông tư này."

Nói một cách dễ hiểu, biển số xe giờ đây sẽ "đi theo người" thay vì "đi theo xe". Khi bạn bán xe, biển số đó sẽ được thu hồi và giữ lại cho bạn để đăng ký cho chiếc xe tiếp theo. Đối với cá nhân là công dân Việt Nam, biển số sẽ được quản lý theo số định danh cá nhân (số Căn cước công dân).

Chủ xe có bắt buộc phải đổi biển cũ sang biển định danh ngay lập tức?

Đây là nỗi lo lắng của rất nhiều người dân đang sử dụng các loại biển 3 số, 4 số hoặc 5 số cũ. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định chuyển tiếp tại Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA, câu trả lời là KHÔNG BẮT BUỘC trong hầu hết các trường hợp thông thường.

Cụ thể, lộ trình xử lý đối với các loại biển số cũ được phân loại như sau:

• Đối với biển 5 số: Nếu xe đã đăng ký biển 5 số trước ngày 15/8/2023 mà chưa làm thủ tục thu hồi thì số biển số đó được mặc định xác định là biển số định danh của chủ xe. Bạn có thể tiếp tục sử dụng bình thường mà không cần làm bất kỳ thủ tục nào khác.
• Đối với biển 3 số hoặc 4 số: Các phương tiện này vẫn được phép tham gia giao thông bình thường. Tuy nhiên, nếu chủ xe thực hiện các thủ tục như cấp đổi, cấp lại chứng nhận đăng ký xe, biển số xe hoặc đăng ký sang tên, di chuyển xe thì cơ quan chức năng sẽ thu hồi biển cũ và cấp đổi sang biển số định danh 5 số theo quy định mới.

Các trường hợp bắt buộc phải chuyển sang biển số định danh

Mặc dù không bắt buộc đổi ngay, nhưng trong một số tình huống pháp lý cụ thể, việc chuyển sang biển định danh là yêu cầu tất yếu. Theo Điều 9 Thông tư 24/2023/TT-BCA và các quy định liên quan, bạn sẽ được cấp biển định danh khi:

1. Đăng ký xe lần đầu: Áp dụng cho xe mới mua hoặc xe chưa từng được đăng ký.
2. Đăng ký sang tên, di chuyển xe: Khi bạn mua lại xe cũ hoặc chuyển vùng cư trú dẫn đến thay đổi cơ quan quản lý đăng ký xe.
3. Cấp đổi, cấp lại: Khi biển số cũ bị hỏng, mất hoặc chủ xe có nhu cầu thay đổi thông tin trên đăng ký xe.

Việc triển khai biển số định danh là một bước tiến lớn trong công cuộc chuyển đổi số của ngành Công an, giúp quản lý phương tiện chặt chẽ và minh bạch hơn. Người dân nên nắm rõ các quy định này để chủ động trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, tránh những hiểu lầm không đáng có dẫn đến việc tốn thời gian và công sức đi làm thủ tục khi chưa thực sự cần thiết.