Trong quá trình công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập, không ít viên chức vì lý do cá nhân hoặc hoàn cảnh gia đình mà mong muốn xin thôi việc ngay cả khi thời điểm nghỉ hưu đã cận kề. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý quan trọng được đặt ra là: Viên chức nghỉ việc trước khi nghỉ hưu có được hưởng trợ cấp thôi việc hay không?

Dựa trên bối cảnh pháp luật tại thời điểm tháng 11/2019, chúng ta cần xem xét kỹ các quy định tại Luật Viên chức 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

1. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc của viên chức

Theo quy định tại Điều 29 Luật Viên chức 2010, viên chức có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc nhưng phải tuân thủ các điều kiện về thời gian báo trước tùy theo loại hợp đồng:

• Đối với hợp đồng làm việc không xác định thời hạn: Viên chức phải thông báo bằng văn bản cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 45 ngày. Trường hợp ốm đau, tai nạn đã điều trị 06 tháng liên tục thì báo trước ít nhất 03 ngày.
• Đối với hợp đồng làm việc xác định thời hạn: Viên chức có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trong các trường hợp như: không được bố trí đúng vị trí việc làm, không được trả lương đầy đủ, bị ngược đãi, hoặc bản thân/gia đình có hoàn cảnh khó khăn... Thời gian báo trước thường là 03 ngày hoặc 30 ngày tùy trường hợp cụ thể.

Việc tuân thủ đúng quy trình báo trước là điều kiện tiên quyết để việc thôi việc được coi là hợp pháp, từ đó làm cơ sở để xét hưởng các chế độ trợ cấp.

2. Quy định về trợ cấp thôi việc đối với viên chức năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, chế độ thôi việc của viên chức được điều chỉnh bởi Nghị định 29/2012/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 161/2018/NĐ-CP).

Về nguyên tắc, khi chấm dứt hợp đồng làm việc, viên chức được hưởng trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm hoặc chế độ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về lao động và pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Các trường hợp không được hưởng trợ cấp thôi việc

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp viên chức thôi việc nhưng không được hưởng trợ cấp thôi việc, bao gồm:

• Viên chức bị buộc thôi việc do kỷ luật.
• Viên chức đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc trái pháp luật (vi phạm quy định về thời gian báo trước).
• Chấm dứt hợp đồng làm việc khi có quyết định nghỉ hưu.

3. Mối liên hệ giữa thời điểm thôi việc và thời điểm nghỉ hưu

Đây là nội dung mấu chốt đối với những viên chức muốn nghỉ việc khi đã sát tuổi hưu. Theo quy định tại Điều 40 Nghị định 29/2012/NĐ-CP về thông báo nghỉ hưu:

"1. Trước 06 tháng tính đến ngày viên chức nghỉ hưu, cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý viên chức phải thông báo bằng văn bản về thời điểm nghỉ hưu để viên chức biết và chuẩn bị người thay thế."

Đồng thời, tại khoản 7 Điều 40 Nghị định 29/2012/NĐ-CP quy định:

"a) Trước 03 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu theo quy định, cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý viên chức phải ra quyết định nghỉ hưu."

Như vậy, nếu viên chức nộp đơn xin thôi việc tại thời điểm đã có thông báo nghỉ hưu hoặc đã có quyết định nghỉ hưu (thường là trước 03 - 06 tháng so với ngày nghỉ hưu chính thức), thì đơn vị sự nghiệp công lập sẽ không giải quyết chế độ thôi việc mà thực hiện theo chế độ hưu trí.

4. Lời khuyên pháp lý cho viên chức

Nếu bạn chỉ còn 03 tháng nữa là đến thời điểm nghỉ hưu, việc xin thôi việc để hưởng trợ cấp thôi việc là không khả thi. Lý do là vì tại thời điểm này, cơ quan quản lý đã phải ra quyết định nghỉ hưu cho bạn theo đúng quy định tại điểm a khoản 7 Điều 40 Nghị định 29/2012/NĐ-CP.

Thay vì nhận trợ cấp thôi việc (thường chỉ là một khoản tiền một lần tính theo số năm công tác), việc chờ đợi thêm 03 tháng để nghỉ hưu chính thức sẽ mang lại cho bạn những quyền lợi lâu dài và ổn định hơn:

• Được hưởng lương hưu hàng tháng theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.
• Được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí dành cho người hưởng lương hưu.
• Được hưởng các chế độ thăm hỏi, quà tặng dành cho cán bộ hưu trí tại địa phương và đơn vị cũ.

Tóm lại, pháp luật viên chức năm 2019 ưu tiên giải quyết chế độ hưu trí cho những người đã đủ điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Việc xin thôi việc sát ngày hưu không chỉ khiến bạn mất đi trợ cấp thôi việc mà còn có thể làm phức tạp thêm quy trình chốt sổ bảo hiểm và hưởng lương hưu sau này.