Trong thời đại kinh tế số, việc nhận tiền qua tài khoản ngân hàng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, ranh giới giữa một khoản tiền "vay mượn" và một khoản "thu nhập chịu thuế" đôi khi rất mong manh. Nếu không nắm rõ quy định, cá nhân có thể đối mặt với rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt hành chính.

5 trường hợp nhận tiền vào tài khoản cá nhân phải chịu thuế

Theo quy định của pháp luật hiện hành, không phải mọi dòng tiền đổ về tài khoản đều bị đánh thuế. Tuy nhiên, có 05 nhóm thu nhập điển hình mà cơ quan thuế sẽ đặc biệt lưu tâm:

1. Tiền lương, tiền công và các khoản thưởng

Đây là nguồn thu nhập phổ biến nhất chịu sự điều chỉnh của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007. Thông thường, doanh nghiệp sẽ khấu trừ thuế tại nguồn trước khi chuyển lương cho bạn. Tuy nhiên, nếu bạn có thu nhập từ nhiều nơi, việc tự quyết toán vào cuối năm là bắt buộc.

"Thu nhập từ tiền lương, tiền công là thu nhập người lao động nhận được từ người sử dụng lao động..."

Hiện nay, theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng. Nếu tổng thu nhập từ tiền lương vượt mức này (sau khi trừ các khoản bảo hiểm), bạn sẽ bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.

2. Thu nhập từ hoạt động kinh doanh, bán hàng online

Nếu tài khoản cá nhân của bạn thường xuyên nhận tiền từ việc bán hàng trên Facebook, TikTok hay các sàn thương mại điện tử, đó được coi là thu nhập từ kinh doanh. Theo quy định mới nhất tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, ngưỡng doanh thu chịu thuế sẽ có những điều chỉnh đáng chú ý từ năm 2026 (lên mức trên 200 triệu đồng/năm), còn hiện tại vẫn áp dụng mức trên 100 triệu đồng/năm.

3. Tiền hoa hồng, phí môi giới

Các khoản phí nhận được từ việc giới thiệu khách hàng, môi giới bất động sản hay các dịch vụ trung gian đều là thu nhập chịu thuế. Dù số tiền này có thể không cố định, nhưng khi chuyển vào tài khoản, chúng vẫn được ghi nhận là thu nhập từ dịch vụ.

4. Lãi cho doanh nghiệp vay tiền

Khi bạn cho một công ty vay vốn và nhận lãi qua tài khoản, khoản lãi này chịu thuế suất 5%. Thông thường, phía doanh nghiệp sẽ có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay cho bạn trước khi chi trả.

5. Chênh lệch từ chuyển nhượng bất động sản

Một rủi ro lớn mà nhiều người gặp phải là việc "hai giá" trong hợp đồng mua bán nhà đất. Nếu số tiền thực nhận qua tài khoản cao hơn nhiều so với giá khai báo trên hợp đồng công chứng, cơ quan thuế có đủ căn cứ để truy thu thuế thu nhập cá nhân dựa trên dòng tiền thực tế.

9 khoản tiền vào tài khoản cá nhân không phải chịu thuế

Bên cạnh các khoản phải nộp, pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp không được coi là thu nhập chịu thuế, giúp người dân yên tâm giao dịch:

• Vay mượn dân sự: Tiền mượn từ bạn bè, người thân để chi tiêu cá nhân không phải là thu nhập.
• Tiền kiều hối: Tiền từ thân nhân ở nước ngoài gửi về qua các kênh hợp pháp được miễn thuế hoàn toàn để khuyến khích ngoại tệ.
• Hoạt động thu hộ, chi hộ: Ví dụ như shipper thu tiền COD cho chủ shop hoặc nhân viên thu tiền điện, nước hộ công ty.
• Đáo hạn ngân hàng: Các khoản tiền luân chuyển tạm thời để tất toán khoản vay cũ, chuẩn bị giải ngân khoản vay mới.
• Tiền lương đã nộp thuế: Khi tiền lương đã được công ty khấu trừ thuế TNCN, việc bạn chuyển số tiền đó cho vợ/chồng hoặc người thân sẽ không bị đánh thuế thêm một lần nữa.
• Lãi cho vay cá nhân nhỏ lẻ: Việc cho bạn bè vay tiền có tính lãi suất thấp, không mang tính chất kinh doanh chuyên nghiệp thường không bị truy thu thuế.

Lời khuyên từ chuyên gia: Để bảo vệ quyền lợi của mình, khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền không phải là thu nhập (như vay mượn, trả nợ hộ), người chuyển nên ghi rõ nội dung giao dịch. Điều này sẽ là bằng chứng quan trọng nếu sau này cơ quan thuế yêu cầu giải trình về các biến động số dư lớn trong tài khoản.