Nhiều người dùng di động ngỡ ngàng khi SIM điện thoại đã đăng ký chính chủ nhưng vẫn bị nhà mạng thu hồi sau một thời gian không sử dụng. Vậy quy định pháp luật về việc này như thế nào và làm sao để lấy lại số thuê bao đã mất?

Tại sao SIM chính chủ vẫn bị thu hồi?

Theo quy định tại Luật Viễn thông 2023, số thuê bao viễn thông là tài nguyên quốc gia được Nhà nước phân bổ cho các doanh nghiệp viễn thông để cung cấp dịch vụ cho người sử dụng. Việc đăng ký thông tin thuê bao chính chủ theo Nghị định 49/2017/NĐ-CP là nghĩa vụ bắt buộc để bảo vệ quyền lợi người dùng và đảm bảo an ninh mạng.

Tuy nhiên, việc đăng ký chính chủ không đồng nghĩa với việc người dùng sở hữu vĩnh viễn số điện thoại đó mà không cần sử dụng. Các doanh nghiệp viễn thông có quyền thu hồi số thuê bao nếu người dùng vi phạm các điều khoản trong hợp đồng cung cấp dịch vụ, đặc biệt là quy định về thời hạn sử dụng và phát sinh cước phí.

Căn cứ Điều 50 Luật Viễn thông 2023, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm thu hồi kho số viễn thông đã phân bổ cho người sử dụng dịch vụ viễn thông trong trường hợp người sử dụng dịch vụ viễn thông không còn nhu cầu sử dụng hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán cước phí theo thỏa thuận.

Quy định của các nhà mạng về thời hạn khóa và thu hồi SIM

Mỗi nhà mạng có những quy định riêng biệt về thời gian chờ và thu hồi số, nhưng nhìn chung đều tuân theo lộ trình: Khóa 1 chiều -> Khóa 2 chiều -> Thu hồi về kho số.

Đối với nhà mạng Vinaphone

• SIM trả trước: Sẽ bị khóa 1 chiều nếu không phát sinh hoạt động (nạp tiền, gọi, nhắn tin) trong vòng 01 ngày sau khi hết hạn sử dụng. Sau 10 ngày tiếp theo sẽ bị khóa 2 chiều. Sau 45 ngày kể từ khi khóa 2 chiều, SIM sẽ bị hủy và thu hồi số.
• SIM trả sau: Bị khóa 1 chiều nếu nợ cước quá 07 ngày kể từ ngày thông báo. Khóa 2 chiều sau 15 ngày tiếp theo và thu hồi sau 45 ngày kể từ khi khóa 2 chiều.

Đối với nhà mạng Viettel

Viettel quy định tất cả các loại SIM không phát sinh dịch vụ trong vòng 30 ngày sẽ bị khóa và đưa vào danh sách thu hồi. Sau khi thu hồi, số thuê bao sẽ được tái sử dụng và bán cho người dùng mới.

Đối với nhà mạng MobiFone

Tương tự, SIM MobiFone trả trước sẽ bị khóa 1 chiều khi hết hạn dùng, khóa 2 chiều sau 10 ngày và thu hồi sau 30 ngày. Với thuê bao trả sau, việc chậm thanh toán cước cũng dẫn đến lộ trình thu hồi tương tự.

Làm sao để đòi lại SIM đã bị thu hồi?

Việc lấy lại SIM đã bị thu hồi phụ thuộc hoàn toàn vào việc số thuê bao đó đã được đấu nối và bán cho người mới hay chưa. Theo hướng dẫn tại Nghị định 25/2011/NĐ-CP, quy trình khôi phục thường như sau:

• Trường hợp SIM chưa có chủ mới: Người dùng cần mang theo CCCD/Hộ chiếu đến trực tiếp cửa hàng giao dịch của nhà mạng để làm thủ tục khôi phục. Bạn có thể phải thanh toán các khoản cước nợ cũ (nếu có) và phí làm lại SIM.
• Trường hợp SIM đã có chủ mới: Lúc này, về mặt pháp lý, bạn đã mất quyền sử dụng số điện thoại đó. Cách duy nhất là liên hệ với chủ mới để thương lượng mua lại, tuy nhiên điều này không được pháp luật can thiệp trực tiếp.

Lời khuyên pháp lý để tránh mất số điện thoại

Để bảo vệ "tài sản" là số điện thoại, đặc biệt là các số đẹp hoặc số liên kết với tài khoản ngân hàng, người dùng nên:

1. Thường xuyên phát sinh ít nhất một giao dịch có tính phí (gọi điện, nhắn tin, nạp tiền) trong vòng 30 ngày.
2. Kiểm tra thời hạn sử dụng của SIM bằng cú pháp *101# hoặc qua ứng dụng của nhà mạng.
3. Đảm bảo thông tin thuê bao luôn được cập nhật chính xác theo quy định của Luật Viễn thông 2023 để có căn cứ khi khiếu nại khi cần thiết.

Việc hiểu rõ quy định pháp luật và chính sách của nhà mạng sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc quản lý và bảo vệ quyền lợi sử dụng dịch vụ viễn thông của mình.