Trong bối cảnh hoạt động giao thương quốc tế của Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh mẽ vào năm 2009, việc nắm vững các quy định về thủ tục hải quan và thuế là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là quy định về việc đơn giản hóa thủ tục khai báo trị giá tính thuế đối với một số nhóm hàng hóa đặc thù.

Căn cứ pháp lý và bối cảnh ban hành quy định

Ngày 13/08/2009, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 163/2009/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Quyết định 30/2008/QĐ-BTC. Quy định này tập trung vào việc xác định các đối tượng không cần thiết phải thực hiện khai báo trị giá trên tờ khai trị giá tính thuế, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả doanh nghiệp và cơ quan hải quan.

Chi tiết 7 loại hàng hóa không phải khai báo trị giá tính thuế

Theo hướng dẫn tại Thông tư 163/2009/TT-BTC, các nhóm hàng hóa sau đây được hưởng cơ chế đặc thù này:

• Hàng hóa xuất khẩu: Đây là nhóm hàng hóa được khuyến khích, do đó thủ tục khai báo trị giá tính thuế được lược bỏ để đẩy nhanh tiến độ thông quan.
• Hàng hóa nhập khẩu không có hợp đồng mua bán: Đối với nhóm này, trị giá tính thuế sẽ được xác định dựa trên trị giá khai báo của người nộp thuế.
• Hàng hóa thuộc đối tượng miễn thuế hoặc xét miễn thuế: Các trường hợp này đã được quy định cụ thể tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2005.
• Hàng nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu: Đây là loại hình ưu đãi nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp gia công và sản xuất xuất khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế: Các mặt hàng nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của thuế nhập khẩu.
• Hàng hóa tạm nhập tái xuất: Nhóm hàng hóa chỉ lưu trú tại Việt Nam trong một khoảng thời gian nhất định.
• Hàng hóa không thuộc đối tượng phải xác định trị giá tính thuế: Các trường hợp đặc thù khác theo quy định của pháp luật hải quan.

Những lưu ý quan trọng khi thực hiện khai báo

Mặc dù 7 nhóm hàng hóa nêu trên không phải khai báo trị giá trên tờ khai trị giá tính thuế, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý rằng:

"Các loại hàng hóa này không phải khai báo trị giá trên tờ khai trị giá tính thuế nhưng vẫn phải khai báo trị giá trên tờ khai hàng hóa xuất khẩu hoặc tờ khai hàng hóa nhập khẩu theo đúng quy định."

Điều này có nghĩa là nghĩa vụ cung cấp thông tin về trị giá hàng hóa vẫn tồn tại, nhưng hình thức khai báo đã được tích hợp vào tờ khai hàng hóa chung để giảm thiểu số lượng biểu mẫu phải nộp.

Đối với các hàng hóa khác

Các loại hàng hóa nhập khẩu không nằm trong danh mục ưu tiên nêu trên vẫn bắt buộc phải thực hiện khai báo trị giá tính thuế theo đúng mẫu và hướng dẫn tại Quyết định 30/2008/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Hiệu lực thi hành

Quy định tại Thông tư 163/2009/TT-BTC có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành (ngày 13/08/2009). Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy trình nghiệp vụ để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, tránh các sai sót không đáng có dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.