Y tế dự phòng luôn được xem là "lá chắn" kiên cố đầu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những nguy cơ dịch bệnh nguy hiểm. Nhằm ghi nhận những cống hiến thầm lặng và đặc thù rủi ro nghề nghiệp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 350/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhân viên y tế (có hiệu lực từ ngày 09/9/2026, các mức phụ cấp được tính hưởng từ 01/01/2026, chính thức thay thế Nghị định 56/2011/NĐ-CP). Một trong những điểm cốt lõi được dư luận đặc biệt quan tâm là mức phụ cấp ưu đãi nghề dành cho nhân viên y tế dự phòng hiện nay là bao nhiêu và đối tượng nào sẽ được thụ hưởng?

Khung mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhân viên y tế dự phòng hiện nay

Căn cứ quy định tại Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp ưu đãi nghề dành cho viên chức làm chuyên môn y tế tại cơ sở y tế dự phòng hiện được chia thành 2 mức chủ đạo là 70% hoặc 80%, căn cứ vào địa bàn hành chính, môi trường công tác thực tế của đơn vị sự nghiệp y tế công lập.

Trường hợp nào được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề tối đa 80%?

Theo điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp ưu đãi nghề lên đến 80% được áp dụng cho viên chức làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã và cơ sở y tế dự phòng đóng trên các địa bàn có điều kiện đặc biệt sau:

• Địa bàn biên giới đất liền hoặc trên biển;
• Địa bàn hải đảo xa xôi;
• Địa bàn các xã thuộc khu vực II (xã còn nhiều khó khăn) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo danh mục do cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
• Địa bàn các xã thuộc khu vực III (xã đặc biệt khó khăn) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định hiện hành của Chính phủ.

Chính sách ưu đãi vượt trội này là giải pháp an sinh trọng điểm nhằm thu hút, giữ chân nhân lực y tế giỏi chuyên môn bám trụ tại những vùng phên dậu hiểm trở của Tổ quốc, nơi cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát bệnh dịch nguy hiểm.

Các trường hợp nhân viên y tế dự phòng hưởng mức phụ cấp 70%

Nếu không công tác tại các địa bàn biên giới, hải đảo hoặc vùng khó khăn nêu trên, viên chức y tế dự phòng sẽ được áp dụng mức phụ cấp ưu đãi nghề là 70%. Cụ thể, theo điểm b khoản 2 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, mức 70% chi trả cho viên chức làm chuyên môn y tế tại:

• Trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở các khu vực đô thị, đồng bằng còn lại;
• Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
• Trung tâm Kiểm dịch y tế biên giới các tỉnh, thành phố;
• Các viện y tế dự phòng, viện chuyên ngành tuyến trung ương.

Ngoài ra, theo điểm a khoản 2 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, viên chức y tế làm việc trong phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp III, cấp IV hoặc trực tiếp thực hiện xét nghiệm bệnh truyền nhiễm nhóm A, HIV/AIDS... cũng thuộc diện hưởng mức ưu đãi nghề 70% này.

Nhân viên y tế dự phòng làm việc theo hợp đồng có được chi trả phụ cấp không?

Thực tế tại nhiều trạm y tế và trung tâm y tế dự phòng, số lượng lao động hợp đồng chiếm tỷ lệ không nhỏ trong việc gánh vác chuyên môn. Để bảo đảm quyền lợi bình đẳng giữa các lực lượng lao động, Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP đã phân định rõ cơ chế chi trả theo 2 nhóm hợp đồng:

• Nhóm lao động hợp đồng xếp lương viên chức: Căn cứ khoản 7 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động tại đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế nếu được xếp lương theo bảng lương của viên chức nhà nước và trực tiếp làm công việc chuyên môn y tế dự phòng thì được hưởng đầy đủ mức phụ cấp ưu đãi nghề tương ứng (70% hoặc 80% tùy theo địa bàn công tác).
• Nhóm lao động hợp đồng tự thỏa thuận khác: Căn cứ khoản 8 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, đối với những người làm theo chế độ hợp đồng lao động không áp dụng bảng lương viên chức, việc hưởng phụ cấp ưu đãi nghề sẽ được áp dụng trên cơ sở thỏa thuận ghi nhận trong hợp đồng lao động tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động 2019.

Cách tính mức tiền phụ cấp ưu đãi nghề hàng tháng chi tiết

Quy trình tính toán mức tiền phụ cấp được xác lập minh bạch theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP. Cụ thể, phụ cấp ưu đãi nghề được tính theo tỷ lệ phần trăm (70% hoặc 80%) dựa trên tổng số cấu phần sau:

• Hệ số lương hiện hưởng theo ngạch, bậc chức danh nghề nghiệp viên chức;
• Phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu cá nhân được giao giữ vị trí quản lý);
• Hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có phát sinh sau đợt chuyển xếp lương);
• Phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu đã công tác đạt khung thâm niên tối đa).

Công thức tính cụ thể:

Tiền phụ cấp ưu đãi nghề hàng tháng = Mức lương cơ sở × [Hệ số lương hiện hưởng + Hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu có) + Phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) + Hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có)] × Mức phụ cấp ưu đãi nghề (70% hoặc 80%)

Đặc biệt, theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, khoản phụ cấp ưu đãi nghề này được thanh toán chi trả cùng kỳ lương hàng tháng của cơ quan, đơn vị và không dùng để trích đóng, tính hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

Điều kiện về mức độ thường xuyên làm chuyên môn y tế

Không phải bất kỳ người nào làm việc tại trung tâm y tế cũng đương nhiên được nhận phụ cấp ở mức cao nhất. khoản 5 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP nêu rõ: Tiêu chuẩn xác định mức độ "thường xuyên" làm các công việc chuyên môn là phải đảm bảo tối thiểu bằng 50% thời giờ làm việc bình thường theo tháng theo quy chuẩn thời giờ làm việc của pháp luật lao động. Nếu viên chức không trực tiếp làm việc chuyên môn y tế hoặc không đạt ngưỡng 50% thời gian này mà làm công tác gián tiếp hành chính, văn phòng thì chỉ được hưởng mức phụ cấp theo diện chung là 30% (theo điểm c khoản 6 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP).

Thời điểm có hiệu lực và thời điểm được hồi tố hưởng phụ cấp

Căn cứ khoản 1 Điều 8 Nghị định 350/2026/NĐ-CP:

• Nghị định 350/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/9/2026.
• Tuy nhiên, các mức phụ cấp ưu đãi nghề quy định tại Nghị định được áp dụng hồi tố thực hiện kể từ ngày 01/01/2026.

Như vậy, các cán bộ, viên chức và người lao động y tế dự phòng thuộc diện thụ hưởng theo quy định mới này sẽ được truy lĩnh phần chênh lệch phụ cấp ưu đãi nghề cho toàn bộ thời gian công tác kể từ ngày đầu năm 2026 theo hướng dẫn tài chính của các cấp ngành liên quan.