Kể từ ngày 01/01/2025, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, thay thế cho Luật Giao thông đường bộ 2008. Một trong những nội dung được người dân quan tâm nhất chính là các quy định về việc Cảnh sát giao thông (CSGT) được phép dừng xe kiểm tra. Việc nắm rõ các căn cứ này không chỉ giúp tài xế tự tin hơn khi tham gia giao thông mà còn đảm bảo tính minh bạch, thượng tôn pháp luật.

4 căn cứ pháp lý để CSGT dừng phương tiện từ năm 2025

Theo quy định tại Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, lực lượng CSGT chỉ được dừng phương tiện khi có một trong các căn cứ sau:

Điều 66. Căn cứ dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát

Cảnh sát giao thông được dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát khi có một trong các căn cứ sau đây:

1. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ xác định có hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc vi phạm pháp luật khác;

2. Thực hiện theo mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền để phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ mà buộc phải dừng phương tiện để kiểm tra, kiểm soát mới phát hiện được;

3. Phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm; phòng, chống thiên tai; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống dịch bệnh;

4. Có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị, đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật khác.

Phân tích các điểm mới đáng chú ý

So với các quy định trước đây, Luật mới đã cụ thể hóa và mở rộng các trường hợp dừng xe để phục vụ các mục đích cấp bách như phòng chống thiên tai, dịch bệnh hay cứu nạn cứu hộ. Đặc biệt, tại khoản 2 Điều 66, việc dừng xe theo kế hoạch chuyên đề phải nhằm mục đích phát hiện các vi phạm mà nếu không dừng xe thì không thể phát hiện được (ví dụ: kiểm tra nồng độ cồn, chất ma túy).

Kiểm tra giấy tờ qua ứng dụng VNeID: Tiện lợi và Minh bạch

Một bước tiến lớn trong quản lý giao thông hiện nay là việc tích hợp các loại giấy tờ vào tài khoản định danh điện tử. Người tham gia giao thông giờ đây có thể xuất trình giấy phép lái xe, đăng ký xe thông qua ứng dụng VNeID thay vì phải mang theo bản giấy cồng kềnh.

Việc kiểm tra thông tin trên môi trường điện tử có giá trị tương đương với việc kiểm tra giấy tờ trực tiếp. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro mất mát giấy tờ và rút ngắn thời gian làm việc cho cả người dân và lực lượng chức năng.

Quyền và nghĩa vụ của tài xế khi bị dừng xe

Khi có hiệu lệnh dừng xe từ CSGT, người điều khiển phương tiện cần thực hiện các bước sau:

• Giảm tốc độ và dừng xe an toàn: Chọn vị trí dừng xe theo hướng dẫn của CSGT, đảm bảo không gây cản trở giao thông.
• Giữ thái độ hợp tác: Xuất trình giấy tờ theo yêu cầu. Nếu giấy tờ đã được tích hợp, hãy mở ứng dụng VNeID để cán bộ kiểm tra.
• Yêu cầu giải thích căn cứ dừng xe: Theo quy định, CSGT phải thông báo lý do dừng xe và các lỗi vi phạm (nếu có) trước khi tiến hành kiểm soát.

Việc hiểu rõ Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 không chỉ giúp bạn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh, an toàn.