Chính phủ vừa ban hành Nghị định 276/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ. Đây là một bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy nhà nước theo tinh thần của Luật Tổ chức Chính phủ 2025. Quy định mới này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 08/7/2026, thay thế cho Nghị định 25/2025/NĐ-CP trước đó.

Vị trí và chức năng quản lý nhà nước đa ngành của Bộ Nội vụ

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 276/2026/NĐ-CP, Bộ Nội vụ tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hàng loạt ngành, lĩnh vực then chốt của quốc gia. Cụ thể bao gồm:

• Tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập;
• Tổ chức chính quyền địa phương;
• Cán bộ, công chức, viên chức và công vụ;
• Lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội;
• Việc làm, an toàn, vệ sinh lao động;
• Hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, tổ chức phi chính phủ;
• Người có công; thanh niên; bình đẳng giới;
• Văn thư, lưu trữ nhà nước; thi đua, khen thưởng;
• Quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực nội vụ.

Sự bao quát này đòi hỏi một cơ cấu tổ chức khoa học, tránh chồng chéo chức năng và tối ưu hóa nguồn lực nhân sự để đáp ứng yêu cầu quản lý trong kỷ nguyên mới.

Trụ sở cơ quan hành chính nhà nước hướng tới sự chuyên nghiệp và hiện đại (ảnh minh họa)

Chi tiết 21 đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức mới từ ngày 08/7/2026

Căn cứ vào Điều 3 Nghị định 276/2026/NĐ-CP, cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ được thiết kế tinh gọn với 21 đơn vị trực thuộc, giảm thiểu tối đa các đầu mối trung gian không cần thiết. Trong đó, cơ cấu được chia rõ rệt thành hai nhóm:

1. Nhóm các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước (17 đơn vị)

Đây là các cơ quan tham mưu, thực thi pháp luật trực tiếp dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Nội vụ:

1. Vụ Tổ chức - Biên chế: Tham mưu về tổ chức bộ máy và quản lý biên chế hành chính, sự nghiệp.
2. Vụ Chính quyền địa phương: Quản lý địa giới hành chính, tổ chức chính quyền các cấp.
3. Vụ Công chức - Viên chức: Xây dựng chính sách, quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
4. Vụ Tổ chức phi chính phủ: Quản lý các hội, quỹ xã hội, tổ chức phi chính phủ hoạt động tại Việt Nam.
5. Vụ Cải cách hành chính: Đầu mối thúc đẩy chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước.
6. Vụ Công tác thanh niên và Bình đẳng giới: Thực hiện các chính sách phát triển thanh niên và bảo đảm bình đẳng giới.
7. Vụ Hợp tác quốc tế: Quản lý các hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế của Bộ.
8. Vụ Tổ chức cán bộ: Quản lý nhân sự nội bộ của Bộ Nội vụ.
9. Vụ Pháp chế: Thẩm định, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật ngành nội vụ.
10. Vụ Kế hoạch - Tài chính: Quản lý ngân sách, tài sản công và kế hoạch phát triển của Bộ.
11. Văn phòng Bộ: Điều phối hoạt động chung, công tác tổng hợp, hành chính, quản trị.
12. Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước: Quản lý công tác văn thư, lưu trữ tài liệu lịch sử quốc gia.
13. Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội: Nghiên cứu, cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội.
14. Cục Việc làm: Quản lý thị trường lao động, chính sách bảo hiểm thất nghiệp.
15. Cục Quản lý lao động ngoài nước: Quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
16. Cục Người có công: Thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng.
17. Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương: Cơ quan thường trực về công tác thi đua, khen thưởng toàn quốc.

2. Nhóm các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ chức năng quản lý nhà nước (04 đơn vị)

Các đơn vị này không thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp nhưng đóng vai trò hỗ trợ đắc lực về thông tin, nghiên cứu khoa học và truyền thông:

18. Trung tâm Công nghệ thông tin: Đảm bảo hạ tầng số, an toàn thông tin và chuyển đổi số của Bộ.
19. Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn phục vụ xây dựng chính sách.
20. Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động: Cơ quan ngôn luận, diễn đàn khoa học chuyên ngành.
21. Báo Dân trí: Cơ quan báo chí truyền thông, cung cấp thông tin chính thống đến người dân.

Bước ngoặt tinh giản: Thanh tra Bộ không còn nằm trong cơ cấu tổ chức

Điểm khác biệt lớn nhất và mang tính đột phá của Nghị định 276/2026/NĐ-CP so với Nghị định 25/2025/NĐ-CP chính là việc không còn quy định Thanh tra Bộ là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ.

Sự thay đổi này phản ánh tư duy quản lý mới, tập trung vào việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và tránh chồng chéo trong công tác thanh tra, kiểm tra giữa các cơ quan trung ương. Việc tinh giản này giúp giảm bớt một đầu mối hành chính cấp Bộ, tập trung nguồn lực cho các cục chuyên ngành thực hiện tốt hơn vai trò giám sát, kiểm tra theo thẩm quyền được giao.

Trách nhiệm triển khai và chuyển tiếp

Để đảm bảo bộ máy mới vận hành thông suốt ngay khi nghị định có hiệu lực từ ngày 08/7/2026, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ:

"Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ; đồng thời trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định về danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ theo quy định."

Việc sắp xếp, chuyển giao nhân sự, tài sản và hồ sơ tài liệu giữa các đơn vị cũ và mới sẽ được thực hiện khẩn trương, đảm bảo không làm gián đoạn các hoạt động quản lý nhà nước thường nhật, đặc biệt là các dịch vụ công trực tiếp liên quan đến người dân và doanh nghiệp.