Thực trạng nhức nhối về vấn nạn làm giả giấy tờ trong bối cảnh đại dịch

Trong thời gian qua, đặc biệt là giai đoạn cao điểm của dịch bệnh COVID-19 vào tháng 09/2021, các cơ quan chức năng đã phát hiện và triệt phá hàng loạt đường dây làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Đáng chú ý, các loại giấy tờ như giấy xét nghiệm COVID-19, giấy đi đường, hay thậm chí là các chứng chỉ tiêm chủng giả mạo đã xuất hiện tràn lan trên thị trường đen.

Hành vi này không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm lây lan dịch bệnh, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử lý đôi khi chưa đủ sức răn đe, dẫn đến tình trạng "nhờn luật". Để hiểu rõ hơn về ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự, chúng ta cần đối chiếu kỹ các quy định tại Văn bản hợp nhất 01/VBHN-VPQH năm 2017 hợp nhất Bộ luật Hình sự.

Tội làm giả và sử dụng con dấu, tài liệu giả bị xử lý thế nào?

Theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 341 Bộ luật Hình sự. Cụ thể:

1. Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

Cần lưu ý sự khác biệt quan trọng trong cấu thành tội phạm giữa hành vi "làm giả" và "sử dụng":

• Đối với hành vi làm giả: Chỉ cần có hành vi tạo ra con dấu, tài liệu giả là đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm, bất kể người làm giả có sử dụng chúng vào mục đích trái pháp luật hay chưa.
• Đối với hành vi sử dụng: Chỉ bị xử lý hình sự khi người đó sử dụng giấy tờ giả để thực hiện hành vi trái pháp luật. Nếu việc sử dụng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP.

Cán bộ, công chức dùng bằng giả: Cái giá phải trả không chỉ là "mất ghế"

Một vấn đề gây bức xúc dư luận trong thời gian qua là tình trạng cán bộ, công chức sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả để thi tuyển, bổ nhiệm hoặc thăng tiến. Nhiều ý kiến cho rằng việc chỉ xử lý kỷ luật như cảnh cáo, cách chức là chưa thỏa đáng.

Dưới góc độ pháp lý, hành vi này hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Bên cạnh đó, về mặt hành chính và kỷ luật, đối tượng vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của Đảng và Luật Cán bộ, công chức. Việc làm trong sạch đội ngũ cán bộ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ uy tín của bộ máy Nhà nước.

Giải pháp căn cơ để ngăn chặn vấn nạn giấy tờ giả

Để ngăn chặn triệt để tình trạng này, bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các sai phạm, giải pháp công nghệ đóng vai trò then chốt. Việc triển khai Căn cước công dân gắn chíp, số hóa dữ liệu hộ tịch, y tế và giáo dục sẽ giúp các cơ quan chức năng dễ dàng đối soát, xác thực thông tin trong thời gian thực.

Khi mọi thông tin được liên thông trên nền tảng số, việc làm giả một tờ giấy xét nghiệm hay một tấm bằng đại học sẽ trở nên vô nghĩa vì không thể vượt qua được hệ thống kiểm tra bảo mật. Đây chính là hướng đi đúng đắn để xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật và minh bạch.

Nội dung bài viết được tư vấn dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm tháng 09/2021. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ để được hỗ trợ kịp thời.