Hỏa hoạn tại các khu chung cư, đặc biệt là chung cư mini, luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng với những thiệt hại không thể đong đếm. Sau khi ngọn lửa được dập tắt, vấn đề pháp lý được quan tâm hàng đầu chính là: Nạn nhân sẽ được bồi thường như thế nào? Pháp luật Việt Nam đã quy định rất rõ ràng về trách nhiệm bồi thường thiệt hại nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân trong những tình huống ngặt nghèo này.

1. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Ai là người phải đền?

Theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:
1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác...

Trong các vụ cháy chung cư, người chịu trách nhiệm bồi thường thường là chủ đầu tư, ban quản lý hoặc cá nhân có lỗi trực tiếp gây ra cháy (ví dụ: do chập điện từ thiết bị cá nhân hoặc vi phạm quy định PCCC). Các khoản bồi thường bao gồm:

• Thiệt hại về tài sản: Theo Điều 589, bao gồm tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng; lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.
• Thiệt hại về sức khỏe: Theo Điều 590, bao gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.
• Thiệt hại về tính mạng: Theo Điều 591, bao gồm chi phí mai táng; tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng và khoản tiền bù đắp tổn thất tinh thần (tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở).

2. Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc: "Phao cứu sinh" pháp lý

Chung cư là đối tượng bắt buộc phải mua bảo hiểm cháy nổ theo quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường cho những thiệt hại về tài sản (nhà cửa, trang thiết bị) thuộc phạm vi bảo hiểm.

Tuy nhiên, cần lưu ý các trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm như: thiệt hại do hành động cố ý gây cháy, vi phạm nghiêm trọng các quy định về PCCC là nguyên nhân trực tiếp gây cháy, hoặc thiệt hại do sét đánh trực tiếp mà không gây cháy.

3. Quyền lợi từ Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm nhân thọ

Nếu nạn nhân có tham gia Luật Bảo hiểm xã hội 2014, họ sẽ được hưởng các chế độ sau:

• Chế độ tử tuất: Trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất hàng tháng hoặc một lần cho thân nhân người lao động tử vong.
• Chế độ ốm đau: Chi trả trợ cấp trong thời gian nạn nhân phải điều trị thương tật do hỏa hoạn gây ra.

Đối với Bảo hiểm nhân thọ, quyền lợi sẽ căn cứ vào các điều khoản cụ thể trong hợp đồng mà nạn nhân đã ký kết. Thông thường, các gói bảo hiểm này sẽ chi trả một khoản tiền lớn cho các rủi ro về thương tật toàn bộ vĩnh viễn hoặc tử vong, giúp gia đình sớm ổn định cuộc sống.

Lời khuyên từ chuyên gia

Để đảm bảo quyền lợi, ngay sau khi vụ cháy xảy ra, nạn nhân và gia đình cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra để xác định nguyên nhân và lỗi. Đồng thời, cần thu thập đầy đủ các hóa đơn, chứng từ liên quan đến chi phí y tế, mai táng và danh mục tài sản bị thiệt hại để làm căn cứ yêu cầu bồi thường sau này.