Từ ngày 01/01/2026, công tác đánh giá và xếp loại chất lượng các cơ quan hành chính nhà nước tại Việt Nam sẽ chính thức bước sang một bước ngoặt mới. Không còn những đánh giá mang tính định tính, chung chung hay nể nang, bộ tiêu chí mới được thiết lập với các chỉ số định lượng rõ ràng, khắt khe và minh bạch hơn bao giờ hết. Đây là nội dung trọng tâm được quy định chi tiết tại Nghị định 335/2025/NĐ-CP của Chính phủ, hứa hẹn sẽ tạo ra một cuộc cách mạng mạnh mẽ nhằm thúc đẩy hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống bộ máy công quyền.

Các cơ quan hành chính nhà nước sẽ áp dụng bộ tiêu chí xếp loại mới từ năm 2026 nhằm nâng cao hiệu quả công vụ (Ảnh minh họa)

Bốn mức xếp loại chất lượng tổ chức dựa trên thang điểm 100

Một trong những điểm cải cách lớn nhất của Nghị định 335/2025/NĐ-CP là việc cụ thể hóa kết quả thực hiện nhiệm vụ của các tổ chức bằng thang điểm 100. Dựa trên tổng điểm số đạt được và các điều kiện đi kèm, các cơ quan, tổ chức sẽ được phân định rạch ròi thành 4 mức độ chất lượng khác nhau:

1. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Tiêu chuẩn khắt khe, không chỉ là con số

Để được vinh danh ở mức xếp loại cao nhất này, tổ chức không chỉ đơn thuần hoàn thành công việc mà phải thực sự là đơn vị tiêu biểu, dẫn đầu trong các phong trào thi đua. Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, tổ chức phải đạt tổng điểm đánh giá từ 90 điểm trở lên, đồng thời phải hội tụ đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Hoàn thành vượt mức chỉ tiêu: Hoàn thành 100% các nhiệm vụ được giao đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng và hiệu quả cao; đặc biệt, phải có ít nhất 30% nhiệm vụ hoàn thành vượt mức yêu cầu đề ra.
• Trách nhiệm liên đới của đơn vị cấp dưới: Không có bất kỳ cơ quan, đơn vị cấp dưới trực tiếp nào (nếu có) bị xếp loại chất lượng ở mức "Không hoàn thành nhiệm vụ". Điều này buộc người đứng đầu phải có sự sâu sát, hỗ trợ và đôn đốc toàn diện hệ thống cấp dưới.
• Khắc phục triệt để hạn chế cũ: Đã khắc phục toàn bộ các hạn chế, khuyết điểm được chỉ ra từ kỳ đánh giá trước hoặc từ kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

2. Hoàn thành tốt nhiệm vụ và Hoàn thành nhiệm vụ

Mức Hoàn thành tốt nhiệm vụ được áp dụng đối với các tổ chức đạt tổng điểm đánh giá từ 70 đến dưới 90 điểm. Đồng thời, đơn vị phải bảo đảm hoàn thành 100% các nhiệm vụ được giao đúng thời hạn, đạt chất lượng và hiệu quả theo kế hoạch.

Mức Hoàn thành nhiệm vụ dành cho các tổ chức đạt tổng điểm từ 50 đến dưới 70 điểm. Ở mức này, tổ chức vẫn phải hoàn thành 100% các nhiệm vụ được giao, tuy nhiên cho phép tỷ lệ số nhiệm vụ chưa bảo đảm tiến độ (bị chậm trễ) không vượt quá 20%.

Cán bộ công chức nỗ lực làm việc, hoàn thành các chỉ số công việc được giao để nâng cao điểm số đánh giá của đơn vị (Ảnh minh họa)

3. Khi nào tổ chức bị xếp loại "Không hoàn thành nhiệm vụ"?

Đây là mức xếp loại thấp nhất và là "lời cảnh báo" nghiêm khắc đối với bất kỳ đơn vị hành chính nào. Theo quy định, tổ chức sẽ bị xếp loại Không hoàn thành nhiệm vụ nếu rơi vào một trong các trường hợp sau:

• Có tổng điểm đánh giá dưới 50 điểm.
• Bị cấp có thẩm quyền kết luận có sai phạm trong công tác cán bộ, xảy ra tình trạng mất đoàn kết nội bộ, bè phái, chạy chức, chạy quyền.
• Hoàn thành dưới 70% nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch công tác trong năm.

Tuy nhiên, pháp luật cũng thể hiện tính nhân văn và khách quan khi quy định rõ tại khoản 4 Điều 8 Nghị định 335/2025/NĐ-CP:

"Trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ mà có lý do bất khả kháng thì cấp có thẩm quyền căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh, tính chất nhiệm vụ, kết quả thực hiện; hành vi, mức độ vi phạm, hậu quả, nguyên nhân và các yếu tố liên quan khác để xem xét, đánh giá, xếp loại, bảo đảm khách quan, toàn diện, thận trọng và chịu trách nhiệm về quyết định của mình theo phân cấp."

Khống chế tỷ lệ "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" để chặn đứng bệnh thành tích

Để khắc phục triệt để tình trạng "mưa" thành tích hay việc xếp loại xuất sắc tràn lan không đúng thực chất, Nghị định 335/2025/NĐ-CP đã đưa ra quy định khống chế tỷ lệ cực kỳ nghiêm ngặt:

• Tỷ lệ thông thường: Số lượng tổ chức được xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" không được vượt quá 20% trong tổng số các tổ chức được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trong phạm vi quản lý của cấp có thẩm quyền.
• Trường hợp đặc biệt nổi trội: Đối với những tổ chức có thành tích đặc biệt xuất sắc, nổi trội, tạo sự chuyển biến tích cực rõ nét, hoàn thành vượt kế hoạch các công việc được giao và mang lại giá trị, hiệu quả thiết thực, cấp có thẩm quyền có thể quyết định tỷ lệ cao hơn nhưng tuyệt đối không vượt quá 25% tổng số tổ chức được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ".

Trình tự, thủ tục đánh giá chặt chẽ, đúng mốc thời gian

Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, việc đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức được thực hiện định kỳ theo năm công tác. Thời điểm đánh giá, xếp loại chất lượng phải được tiến hành trước ngày 15 tháng 12 hằng năm. Trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của cấp có thẩm quyền, thời hạn hoàn thành có thể được kéo dài nhưng phải trước ngày 15 tháng 01 của năm sau.

Quy trình đánh giá được thực hiện theo nguyên tắc từ dưới lên trên: Việc đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tổ chức cấp dưới phải được tiến hành trước khi đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tổ chức cấp trên. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm tổ chức tự đánh giá, đề xuất mức xếp loại của đơn vị mình và gửi lên cấp có thẩm quyền quyết định.

Đặc biệt, để đảm bảo tính trung thực và khách quan, trường hợp có đơn, thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh tiêu cực hoặc có dấu hiệu mất đoàn kết nội bộ, người có thẩm quyền công nhận xếp loại chất lượng bắt buộc phải chỉ đạo kiểm tra, xác minh làm rõ trước khi đưa ra quyết định xếp loại cuối cùng.

Việc áp dụng đồng bộ các quy định mới của Nghị định 335/2025/NĐ-CP từ đầu năm 2026 chắc chắn sẽ tạo ra động lực to lớn, buộc các cơ quan hành chính nhà nước phải thực sự đổi mới tư duy, nâng cao tinh thần trách nhiệm và hiệu quả vận hành thực chất để đạt được những thứ hạng xứng đáng.