Trong hệ thống chính trị Việt Nam, đội ngũ cán bộ giữ chức danh do bầu cử hoặc phê chuẩn đóng vai trò vô cùng cốt lõi trong bộ máy quản lý nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc áp dụng chế độ tiền lương, xếp ngạch, xếp bậc công chức cũng như các mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo cho nhóm đối tượng này luôn yêu cầu sự chính xác, minh bạch và tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật hiện hành. Vừa qua, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 7918/BNV-CCVC nhằm giải đáp và hướng dẫn chi tiết các vướng mắc thực tiễn liên quan đến công tác này.

Xác định bản chất pháp lý của chức danh do bầu cử, phê chuẩn

Căn cứ theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 và Luật Cán bộ, công chức năm 2025, các vị trí lãnh đạo chủ chốt tại chính quyền địa phương được phân định rõ ràng. Cụ thể:

• Cấp Hội đồng nhân dân (HĐND): Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Trưởng ban, Phó Trưởng ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã; Ủy viên chuyên trách các Ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã.
• Cấp Ủy ban nhân dân (UBND): Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp xã.

Bộ Nội vụ khẳng định, tất cả các chức danh nêu trên đều được xác định là cán bộ do bầu cử hoặc phê chuẩn. Do đó, toàn bộ quy trình quản lý, bố trí, quy hoạch và sử dụng nhân sự phải được thực hiện đúng theo các nguyên tắc dành riêng cho chức vụ, chức danh do bầu cử, phê chuẩn chứ không áp dụng cơ chế tuyển dụng hay bổ nhiệm công chức thông thường.

Nguyên tắc xếp ngạch, xếp lương và tính phụ cấp chức vụ lãnh đạo

Về nguyên tắc trả lương, Công văn 7918/BNV-CCVC dẫn chiếu cụ thể đến điểm b khoản 1 Điều 3 Nghị định 204/2004/NĐ-CP quy định về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

"Cán bộ giữ chức danh do bầu cử thuộc diện xếp lương chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo thì được xếp lương theo ngạch, bậc công chức hành chính, đồng thời hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo của chức danh bầu cử đang đảm nhiệm."

Quy định này bảo đảm cho cán bộ bầu cử vừa giữ được tiến trình thâm niên, bậc lương chuyên môn nghiệp vụ theo ngạch công chức tương ứng, vừa nhận được khoản phụ cấp chức vụ thỏa đáng với trách nhiệm quản lý đang gánh vác.

Xác định phụ cấp đối với Ủy viên các Ban HĐND cấp tỉnh hoạt động chuyên trách

Một trong những điểm quan trọng được Bộ Nội vụ làm rõ là chế độ phụ cấp chức vụ đối với chức danh Ủy viên các Ban của HĐND cấp tỉnh là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách. Để bảo đảm tính thống nhất trên toàn quốc, Bộ Nội vụ đã viện dẫn Nghị quyết 122/2026/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xác định hệ số phụ cấp chức vụ cụ thể như sau:

• Hệ số phụ cấp 0,60: Áp dụng đối với đại biểu hoạt động chuyên trách tại các Ban HĐND thuộc Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
• Hệ số phụ cấp 0,50: Áp dụng đối với đại biểu hoạt động chuyên trách tại các Ban HĐND thuộc các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn lại.

Mức phụ cấp này được đánh giá tương đương với hệ số phụ cấp chức vụ của Trưởng phòng thuộc Sở (và các chức danh tương đương) quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP, tạo sự đồng bộ trong cơ cấu phụ cấp của hệ thống hành chính nhà nước.

Trách nhiệm rà soát và tham mưu của chính quyền địa phương

Để triển khai đồng bộ các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, Bộ Nội vụ viện dẫn Quy định 368-QĐ/TW về danh mục vị trí chức danh, nhóm chức danh, chức vụ lãnh đạo của hệ thống chính trị. Theo đó, Ban Thường vụ các Tỉnh ủy, Thành ủy có trách nhiệm khẩn trương rà soát, điều chỉnh, bổ sung các danh mục chức danh, chức vụ theo đúng phân cấp quản lý cán bộ, đồng thời hoàn thiện hệ thống văn bản liên quan tại địa phương.

Trực tiếp trả lời vướng mắc của cơ quan địa phương (cụ thể là Sở Nội vụ tỉnh Vĩnh Long), Bộ Nội vụ đề nghị đơn vị này tham mưu cấp có thẩm quyền căn cứ tổng hòa các quy định tại Quy định 368-QĐ/TW, Nghị định 204/2004/NĐ-CP, Nghị quyết 122/2026/UBTVQH15 và khoản 3 Điều 9 Nghị định 361/2025/NĐ-CP để xem xét, quyết định xếp ngạch, xếp lương cụ thể cho từng trường hợp.

Đặc biệt, đối với trường hợp là Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, thành phố, việc thực hiện xếp ngạch, xếp lương phải tuân thủ riêng theo quy định tại Nghị quyết 303/NQ-UBTVQH16.

Việc Bộ Nội vụ phát hành văn bản hướng dẫn chi tiết không chỉ giúp chính quyền địa phương tháo gỡ các nút thắt trong công tác chế độ chính sách cho cán bộ bầu cử, mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng, tạo động lực công tác cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp trong thời kỳ mới.