Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực đã mang đến những thay đổi căn bản trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất chính là việc giao quyền chủ động cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh trong việc quy định chi tiết các vấn đề liên quan đến giá đất.

Bước ngoặt từ Luật Đất đai 2024 và Nghị định 71/2024/NĐ-CP

Theo tinh thần của Luật Đất đai 2024, vai trò của địa phương không chỉ dừng lại ở việc thực thi mà còn là đơn vị trực tiếp xây dựng các cơ chế tài chính đất đai sát với thực tế. Để hướng dẫn chi tiết nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất.

Mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã ban hành Công văn 6292/BTNMT-QHPTTNĐ nhằm đôn đốc các địa phương khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết, đảm bảo tính thống nhất và kịp thời trong việc áp dụng bảng giá đất mới.

Những nội dung trọng tâm UBND cấp tỉnh phải quy định chi tiết

Dưới đây là tổng hợp các nhiệm vụ quan trọng mà UBND cấp tỉnh cần thực hiện để cụ thể hóa các quy định của pháp luật:

1. Xây dựng và điều chỉnh Bảng giá đất

Tại khoản 3 Điều 159 Luật Đất đai 2024 quy định rõ:

"Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bảng giá đất lần đầu để công bố và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Hằng năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất để công bố và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 của năm tiếp theo."

Đặc biệt, trong giai đoạn chuyển tiếp, khoản 1 Điều 257 Luật Đất đai 2024 cho phép tiếp tục áp dụng bảng giá đất cũ đến hết năm 2025, nhưng UBND cấp tỉnh có quyền quyết định điều chỉnh nếu thấy cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế.

2. Quy định các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất

Theo Điều 8 Nghị định 71/2024/NĐ-CP, địa phương phải quy định cụ thể các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất, mức độ chênh lệch tối đa của từng yếu tố để xác định mức tương đồng, giúp việc định giá trở nên minh bạch và chính xác hơn.

3. Các chỉ số trong phương pháp thặng dư

Đối với phương pháp thặng dư, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quy định cụ thể các tỷ lệ quan trọng như: tỷ lệ bán hàng, tỷ lệ lấp đầy, chi phí kinh doanh, chi phí lãi vay và lợi nhuận của nhà đầu tư (theo Điều 6 Nghị định 71/2024/NĐ-CP).

Lời khuyên pháp lý cho người dân và doanh nghiệp

Việc UBND cấp tỉnh được giao quyền tự quyết lớn hơn về giá đất đồng nghĩa với việc bảng giá đất tại các địa phương có thể sẽ có những biến động mạnh trong thời gian tới để tiệm cận với giá thị trường. Người dân và doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các quyết định mới nhất của UBND tỉnh nơi có đất để chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính cũng như bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi thực hiện các giao dịch về đất đai.