Trong nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường tính nghiêm minh của kỷ cương quốc gia, Chính phủ đã chính thức thống nhất về nội dung dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm đối phó với các loại tội phạm mới và đặc biệt nghiêm trọng trong tình hình hiện nay.

Bước ngoặt trong chính sách hình sự: Tù chung thân không xét giảm án

Theo Nghị quyết 88/NQ-CP, Chính phủ đã thống nhất với Tờ trình của Bộ Công an về việc xây dựng dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi. Điểm đáng chú ý nhất và cũng là nội dung gây thảo luận mạnh mẽ chính là đề xuất bổ sung hình phạt tù chung thân không xét giảm án.

Quy định này được kỳ vọng sẽ là "cú đấm thép" đối với những tội phạm đặc biệt nguy hiểm, những kẻ thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội ác dã man mà sự khoan hồng thông thường không còn đủ sức răn đe. Việc loại bỏ khả năng giảm án đồng nghĩa với việc người phạm tội sẽ phải chấp hành hình phạt trong trại giam cho đến hết đời, đảm bảo sự cách ly tuyệt đối khỏi xã hội.

Nâng mức phạt tù có thời hạn và mở rộng trách nhiệm pháp nhân

Không chỉ dừng lại ở hình phạt chung thân, dự thảo còn đề xuất nâng mức hình phạt tù có thời hạn tối đa lên đến 30 năm (thay vì 20 năm như hiện nay đối với hình phạt tù đơn lẻ). Điều này giúp các cơ quan xét xử có thêm dư địa để đưa ra những bản án tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

Bên cạnh đó, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại cũng được mở rộng. Đây là phản ứng kịp thời trước các vi phạm kinh tế, môi trường quy mô lớn do các tổ chức thực hiện, vốn ngày càng trở nên tinh vi và khó kiểm soát bằng các biện pháp hành chính thông thường.

Đảm bảo tính thống nhất và tránh hình sự hóa quan hệ kinh tế

Chính phủ yêu cầu Bộ Công an chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để rà soát, đảm bảo dự thảo không mâu thuẫn với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành như Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Luật Tổ chức Cơ quan điều tra Hình sự và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

"Việc sửa đổi phải dựa trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng ưu, nhược điểm và tác động thực tế, đảm bảo không dẫn đến việc hình sự hóa các quan hệ kinh tế và dân sự, tránh việc mở rộng phạm vi trách nhiệm hình sự không cần thiết."

Công tác hoàn thiện dự thảo cũng sẽ tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đảm bảo tính hiện đại, nhân văn nhưng vẫn giữ được sự nghiêm khắc cần thiết của pháp luật Việt Nam. Dự kiến, hồ sơ dự án luật sẽ sớm được trình các cơ quan có thẩm quyền để xem xét và thông qua trong thời gian tới.