Nhằm thực hiện mục tiêu duy trì vững chắc mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số theo tinh thần của Chính phủ, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Thông tư 01/2021/TT-BYT. Đây là một bước đi cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao tại Quyết định 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, mở ra nhiều cơ hội hỗ trợ thiết thực cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

Đối tượng và điều kiện nhận "thưởng" khi tránh thai dài hạn

Chính sách khuyến khích này không áp dụng đại trà mà tập trung vào các khu vực có mức sinh cao để điều chỉnh quy mô dân số phù hợp. Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 01/2021/TT-BYT, cá nhân là phụ nữ sẽ được nhận hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật nếu thỏa mãn đồng thời các tiêu chí:

• Về số con: Đã sinh đủ 02 (hai) con.
• Về hành vi: Tự nguyện áp dụng các biện pháp tránh thai có tác dụng lâu dài như triệt sản, đặt dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) hoặc cấy thuốc tránh thai.
• Về địa bàn: Cư trú tại các tỉnh, thành phố thuộc vùng mức sinh cao.

Bên cạnh đó, các cộng tác viên dân số hoặc nhân viên y tế thôn bản nếu đạt và vượt chỉ tiêu vận động chị em thực hiện các biện pháp này cũng sẽ được xem xét khen thưởng xứng đáng.

Nguyên văn Khoản 1 Điều 3 Thông tư 01/2021/TT-BYT: "Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã có đủ 02 (hai) con và tự nguyện sử dụng biện pháp tránh thai dài hạn (triệt sản, đặt dụng cụ tử cung, cấy thuốc tránh thai) được khuyến khích, hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật."

Điểm danh 33 tỉnh thành thuộc vùng mức sinh cao

Việc xác định vùng mức sinh dựa trên số liệu thống kê thực tế để có sự can thiệp chính xác. Danh mục này được ban hành kèm theo Quyết định 588/QĐ-TTg, bao gồm các địa phương sau:

Hà Tĩnh, Lai Châu, Quảng Trị, Yên Bái, Điện Biên, Nghệ An, Tuyên Quang, Ninh Bình, Sơn La, Bắc Ninh, Nam Định, Hà Giang, Bắc Giang, Thanh Hóa, Phú Thọ, Kon Tum, Hòa Bình, Đắk Nông, Cao Bằng, Quảng Bình, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Gia Lai, Thái Nguyên, Hưng Yên, Đắk Lắk, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Bình, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Hà Nam và Hải Dương.

Sự khác biệt về chính sách giữa các vùng miền

Một điểm mới đáng lưu ý là sự phân hóa rõ rệt trong cách tiếp cận dân số. Nếu như ở 33 tỉnh mức sinh cao nêu trên, Nhà nước khuyến khích "dừng lại ở hai con" và tránh thai dài hạn, thì tại 21 tỉnh mức sinh thấp (như TP. Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Tây...), chính quyền lại khuyến khích phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi bằng các khoản hỗ trợ tài chính.

Sự thay đổi này nhằm đảm bảo cơ cấu dân số vàng, tránh tình trạng già hóa dân số quá nhanh ở một số khu vực phát triển, đồng thời giảm bớt gánh nặng an sinh xã hội tại các vùng còn khó khăn.

Lời khuyên cho chị em phụ nữ

Thông tư 01/2021/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 10/3/2021. Chị em phụ nữ tại các địa phương nằm trong danh sách nên chủ động tìm hiểu các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh mình để biết mức tiền thưởng hoặc hiện vật cụ thể là bao nhiêu. Việc lựa chọn biện pháp tránh thai dài hạn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe, ổn định kinh tế gia đình mà còn là hành động thiết thực đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.