Từ ngày 01/01/2018, Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017) chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp của Việt Nam. Nhằm đảm bảo các quy định mới được triển khai kịp thời, thống nhất và có hiệu quả trên phạm vi cả nước, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị số 02/CT-TTg về việc triển khai thi hành Bộ luật này.

Chính phủ quyết liệt triển khai các biện pháp thi hành Bộ luật Hình sự mới (ảnh minh họa)

Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng nhấn mạnh tại Chỉ thị 02/CT-TTg là việc khẩn trương xây dựng và ban hành các văn bản quy định chi tiết. Cụ thể:

• Bộ Tư pháp và Bộ Công an có trách nhiệm hoàn thành việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết về các biện pháp giám sát, giáo dục áp dụng trong trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự.
• Xây dựng Nghị định quy định việc tính tổng khối lượng hoặc thể tích chất ma túy tại một số điều của Bộ luật Hình sự 2015 để trình Chính phủ đúng tiến độ.

Việc sớm ban hành các văn bản này là điều kiện tiên quyết để các cơ quan tiến hành tố tụng có căn cứ pháp lý rõ ràng khi xử lý các vụ án hình sự, tránh tình trạng lúng túng hoặc áp dụng không thống nhất pháp luật.

Rà soát tổng thể các văn bản quy phạm pháp luật liên quan

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ phải chủ động rà soát toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật thuộc ngành, lĩnh vực quản lý có liên quan đến Bộ luật Hình sự năm 2015. Đặc biệt chú trọng đến các Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính.

Bộ luật Hình sự 2015 là nền tảng pháp lý quan trọng trong đấu tranh phòng chống tội phạm (ảnh minh họa)

Mục tiêu của đợt rà soát này là kịp thời phát hiện những quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp để đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Điều này đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, giúp Bộ luật Hình sự 2015 đi vào cuộc sống một cách thuận lợi nhất.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phổ biến giáo dục pháp luật

Để người dân hiểu và nghiêm chỉnh chấp hành, Thủ tướng yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến những nội dung mới, cốt lõi của Bộ luật Hình sự 2015. Các cơ quan thông tấn, báo chí cần có các chuyên mục, bài viết chuyên sâu để giải thích rõ các quy định, đặc biệt là những điểm mới về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, các tội phạm về kinh tế, môi trường...

Bên cạnh đó, việc phối hợp giám sát hoạt động của người thi hành công vụ cũng được đặt ra nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quá trình thực thi pháp luật. Các cán bộ, chiến sĩ trong các cơ quan bảo vệ pháp luật cần được tập huấn kỹ lưỡng về các quy định mới để tránh sai sót trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử.

Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ thông qua Chỉ thị 02/CT-TTg, tin rằng Bộ luật Hình sự 2015 sẽ thực sự trở thành công cụ sắc bén trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ quyền con người và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.