Giới thiệu về Chỉ thị 02/CT-TTg năm 2018

Chỉ thị 02/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm mục đích triển khai thi hành kịp thời, đồng bộ và hiệu quả Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 12/2017/QH14), có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2018. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật hình sự và tăng cường hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật về Bộ luật Hình sự

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền trọng tâm sau:

• Tổ chức quán triệt, phổ biến sâu rộng nội dung của Bộ luật Hình sự năm 2015 đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và nhân dân nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật.
• Chú trọng tuyên truyền các điểm mới, những nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng của Bộ luật Hình sự năm 2015 so với Bộ luật Hình sự năm 1999, đặc biệt là các chính sách hình sự mới hướng tới bảo vệ quyền con người, quyền công dân và bảo vệ doanh nghiệp.
• Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, biên soạn tài liệu giải thích chuyên sâu và tổ chức các hội nghị phổ biến pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể.

Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ áp dụng pháp luật

Để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và thực thi pháp luật, Chỉ thị đề ra các yêu cầu:

• Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tập huấn chuyên sâu về Bộ luật Hình sự cho các điều tra viên, cán bộ điều tra, kiểm sát viên, thẩm phán và người tiến hành tố tụng khác.
• Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ năng áp dụng các quy định mới, đặc biệt là các quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, các tội phạm mới trong lĩnh vực kinh tế, môi trường, công nghệ cao và các biện pháp tư pháp mới được bổ sung.

Rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan

Công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật được chỉ đạo thực hiện quyết liệt nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật:

• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiến hành rà soát toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành thuộc lĩnh vực quản lý có liên quan đến Bộ luật Hình sự.
• Kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, mâu thuẫn hoặc chồng chéo với Bộ luật Hình sự năm 2015 nhằm tránh khoảng trống pháp lý.
• Xây dựng và ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành chi tiết các điều, khoản được giao trong Bộ luật Hình sự.

Phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, tổ chức

Chỉ thị phân định rõ vai trò và trách nhiệm của từng cơ quan chủ trì trong việc triển khai thi hành:

• Bộ Tư pháp: Chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị; phối hợp với các Bộ, ngành liên quan giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Bộ luật Hình sự.
• Bộ Công an và Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo các cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân tổ chức quán triệt, áp dụng chính xác các quy định mới của Bộ luật trong công tác tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm và điều tra vụ án hình sự.
• Đề nghị Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao: Phối hợp chặt chẽ trong việc hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật; tổ chức tập huấn cho Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm sát viên; bảo đảm việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.
• Ủy ban nhân dân các cấp: Xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể tại địa phương, bảo đảm kinh phí và các điều kiện vật chất cần thiết cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về Bộ luật Hình sự trên địa bàn quản lý.

Ý nghĩa và hiệu lực thi hành

Chỉ thị 02/CT-TTg năm 2018 đóng vai trò là kim chỉ nam hành động, thúc đẩy sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm đưa Bộ luật Hình sự năm 2015 vào cuộc sống một cách hiệu quả, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.