Kể từ ngày 01/7/2024, hệ thống quản lý định danh tại Việt Nam bước sang một trang mới khi Luật Căn cước 2023 chính thức có hiệu lực thi hành. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc bổ sung các thông tin sinh trắc học như mống mắt, ADN và giọng nói vào Cơ sở dữ liệu căn cước. Để đảm bảo việc thực thi diễn ra đồng bộ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 175/QĐ-TTg với lộ trình triển khai cụ thể.

Vì sao phải thu thập mống mắt khi làm thẻ Căn cước?

Việc thu thập mống mắt không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật mà còn là giải pháp nâng cao tính bảo mật và chính xác trong nhận diện công dân. Theo quy định tại Điều 15 Luật Căn cước 2023, thông tin sinh trắc học là một phần không thể thiếu trong Cơ sở dữ liệu căn cước:

"3. Thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt, ADN, giọng nói."

Khác với vân tay có thể bị mòn hoặc biến dạng theo thời gian, mống mắt có cấu trúc duy nhất và gần như không thay đổi suốt đời, giúp việc xác thực danh tính trở nên tuyệt đối an toàn, đặc biệt trong các giao dịch điện tử và dịch vụ công trực tuyến.

Lộ trình triển khai theo Quyết định 175/QĐ-TTg

Để hiện thực hóa các quy định của Luật, Quyết định 175/QĐ-TTg đã xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Trọng tâm của kế hoạch bao gồm:

• Bảo đảm hạ tầng kỹ thuật: Đầu tư trang thiết bị, nâng cấp hệ thống lưu trữ và xử lý để triển khai thu nhận mống mắt trên phạm vi toàn quốc.
• Tuyên truyền phổ biến: Tổ chức tập huấn chuyên sâu cho cán bộ quản lý và tuyên truyền rộng rãi để người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ.
• Kết nối dữ liệu: Đẩy mạnh chia sẻ thông tin giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Trình tự thu thập thông tin sinh trắc học

Theo Điều 23 Luật Căn cước 2023, khi công dân đến làm thủ tục cấp thẻ, cơ quan quản lý sẽ thực hiện thu nhận thông tin nhân dạng và sinh trắc học. Cụ thể:

• Đối với mống mắt: Đây là thủ tục bắt buộc đối với người từ đủ 6 tuổi trở lên khi làm thẻ Căn cước.
• Đối với ADN và giọng nói: Việc thu thập được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của người dân hoặc thông qua chia sẻ dữ liệu từ các cơ quan tố tụng, cơ quan quản lý người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Việc tích hợp các thông tin này vào thẻ Căn cước và căn cước điện tử không chỉ giúp tinh giản giấy tờ mà còn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính, giảm thiểu rủi ro giả mạo danh tính trong kỷ nguyên số.

Tóm lại, những thay đổi từ ngày 01/7/2024 theo Quyết định 175/QĐ-TTg và Luật Căn cước 2023 là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng Chính phủ số, mang lại sự tiện lợi và an toàn cao nhất cho mọi công dân Việt Nam.