Ngày 31/12/2025, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 81/2025/TT-NHNN quy định về hoạt động chiết khấu của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng. Văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 02/3/2026, thay thế hoàn toàn cho Thông tư 04/2013/TT-NHNN.

Việc ban hành Thông tư mới không chỉ nhằm đồng bộ hóa với Luật Các tổ chức tín dụng 2024 mà còn mở ra hành lang pháp lý thông thoáng, hiện đại hơn cho thị trường tài chính Việt Nam. Dưới đây là 5 điểm mới trọng yếu mà các bên tham gia cần đặc biệt lưu ý.

1. Định danh rõ ràng các tổ chức được thực hiện chiết khấu

So với quy định cũ, Điều 2 Thông tư 81/2025/TT-NHNN đã bóc tách và định danh cụ thể hơn các đối tượng được phép thực hiện hoạt động chiết khấu. Cụ thể bao gồm:

• Ngân hàng thương mại;
• Công ty tài chính tổng hợp;
• Công ty tài chính chuyên ngành (đáng chú ý là loại trừ công ty cho thuê tài chính);
• Ngân hàng hợp tác xã;
• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Sự phân loại chi tiết này giúp các tổ chức tín dụng xác định rõ phạm vi hoạt động của mình, tránh những chồng chéo pháp lý không đáng có trong quá trình vận hành thực tế.

2. Điều chỉnh danh mục giấy tờ có giá được chiết khấu

Một trong những thay đổi mang tính thực tiễn cao nằm ở Điều 5 Thông tư 81/2025/TT-NHNN. Ngân hàng Nhà nước đã quyết định loại bỏ kỳ phiếu và tín phiếu ra khỏi danh mục giấy tờ có giá khác được chiết khấu, đồng thời chuẩn hóa danh sách các loại tài sản được chấp nhận:

• Tín phiếu Ngân hàng Nhà nước và Trái phiếu Chính phủ;
• Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương;
• Chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu do tổ chức tín dụng phát hành theo quy định pháp luật;
• Trái phiếu do các tổ chức khác phát hành đáp ứng điều kiện chiết khấu.

Việc tinh gọn danh mục này phản ánh đúng xu hướng vận động của thị trường vốn, tập trung vào các công cụ có tính thanh khoản và độ an toàn cao hơn.

3. Hợp đồng chiết khấu: Chặt chẽ và linh hoạt hơn

Khái niệm về hợp đồng chiết khấu đã được làm mới tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 81/2025/TT-NHNN:

"Hợp đồng chiết khấu là văn bản thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và khách hàng nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các bên về việc chiết khấu."

Đặc biệt, Thông tư mới yêu cầu các thông tin định danh khách hàng phải chi tiết hơn, bao gồm số định danh cá nhân (đối với cá nhân) hoặc mã số doanh nghiệp/mã định danh điện tử (đối với tổ chức). Điều này giúp tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro và minh bạch hóa các giao dịch tín dụng.

4. Gỡ bỏ rào cản về hạn mức chiết khấu tối đa

Đây được xem là một bước đi mạnh mẽ trong việc trao quyền tự chủ cho các tổ chức tín dụng. Nếu như trước đây, Thông tư 04/2013/TT-NHNN quy định về mức chiết khấu tối đa đối với một khách hàng và người có liên quan, thì tại Thông tư 81/2025/TT-NHNN, quy định này đã được bãi bỏ. Điều này cho phép các ngân hàng linh hoạt hơn trong việc cấp tín dụng dựa trên năng lực tài chính và uy tín của khách hàng, đồng thời tự chịu trách nhiệm về quản trị rủi ro.

5. Số hóa toàn diện hoạt động chiết khấu

Đón đầu xu hướng chuyển đổi số, Điều 14 Thông tư 81/2025/TT-NHNN đã bổ sung khung pháp lý cho hoạt động chiết khấu bằng phương tiện điện tử. Khách hàng và tổ chức tín dụng có thể thỏa thuận thực hiện toàn bộ hoặc từng khâu trong quy trình nghiệp vụ qua môi trường mạng.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, tổ chức tín dụng phải áp dụng các hình thức xác thực giao dịch điện tử nghiêm ngặt, lưu trữ dữ liệu chi tiết và có cơ chế xử lý rủi ro kịp thời. Đây là tiền đề quan trọng để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm chi phí giao dịch cho doanh nghiệp.

Tóm lại, Thông tư 81/2025/TT-NHNN không chỉ là một văn bản thay thế mà còn là một bước tiến dài trong việc hiện đại hóa hoạt động tín dụng tại Việt Nam. Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại danh mục giấy tờ có giá và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tận dụng tối đa những ưu đãi từ quy định mới này kể từ ngày 02/3/2026.