Ngày 31/12/2024, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 61/2024/TT-NHNN quy định về nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản.

Đối tượng và phạm vi áp dụng theo quy định mới

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 61/2024/TT-NHNN, đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức tín dụng (ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, công ty tài chính tổng hợp), chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các cá nhân, tổ chức liên quan đến nghiệp vụ bảo lãnh. Điểm đáng chú ý là sự tương thích chặt chẽ với Luật Các tổ chức tín dụng 2024, giúp tạo ra một hệ thống quy định đồng nhất.

Nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng không chỉ dừng lại ở các giao dịch truyền thống mà còn mở rộng ra các hình thức như bảo lãnh đối ứng, xác nhận bảo lãnh và đồng bảo lãnh. Điều này giúp các doanh nghiệp có thêm nhiều lựa chọn công cụ tài chính để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ trong các hợp đồng kinh tế lớn.

Bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai: Chặt chẽ và minh bạch hơn

Một trong những nội dung trọng tâm của Thông tư mới là các quy định về bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai tại Điều 13 Thông tư 61/2024/TT-NHNN. Quy định này được xây dựng dựa trên nền tảng của Luật Kinh doanh bất động sản 2023.

Cụ thể, ngân hàng thương mại chỉ được phát hành thư bảo lãnh cho bên mua sau khi chủ đầu tư đã nhận được văn bản của cơ quan quản lý nhà nước về việc nhà ở đủ điều kiện được bán hoặc cho thuê mua. Quy trình này giúp loại bỏ rủi ro cho người dân khi mua nhà tại các dự án chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý. Bên cạnh đó, số tiền bảo lãnh tối đa được xác định dựa trên tổng số tiền chủ đầu tư được phép nhận ứng trước, đảm bảo tính thực tế và khả năng chi trả của ngân hàng khi có sự cố xảy ra.

Áp dụng tập quán quốc tế và giải quyết tranh chấp

Nhằm thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, Điều 8 Thông tư 61/2024/TT-NHNN cho phép các bên thỏa thuận áp dụng tập quán thương mại quốc tế trong các giao dịch bảo lãnh có yếu tố nước ngoài. Các bên cũng có quyền lựa chọn cơ quan giải quyết tranh chấp là tòa án hoặc trọng tài thương mại, kể cả trọng tài quốc tế.

"Việc xử lý tranh chấp phát sinh trong giao dịch bảo lãnh thực hiện theo thỏa thuận của các bên phù hợp với quy định của pháp luật. Trường hợp bảo lãnh có yếu tố nước ngoài hoặc các bên lựa chọn áp dụng tập quán thương mại quốc tế, các bên có thể thỏa thuận pháp luật áp dụng, cơ quan giải quyết tranh chấp để giải quyết tranh chấp về giao dịch bảo lãnh."

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

Theo Điều 35 Thông tư 61/2024/TT-NHNN, văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2025. Thông tư này sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư 11/2022/TT-NHNN.

Đối với các hợp đồng bảo lãnh đã ký kết trước ngày 01/04/2025, các bên vẫn tiếp tục thực hiện theo các thỏa thuận cũ cho đến khi nghĩa vụ bảo lãnh chấm dứt. Tuy nhiên, mọi việc sửa đổi, bổ sung sau ngày này đều phải tuân thủ các quy định mới tại Thông tư 61. Các tổ chức tín dụng cần khẩn trương rà soát và ban hành quy định nội bộ để sẵn sàng cho việc áp dụng từ quý II năm 2025.