Ngày 06/07/2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã ký ban hành Quyết định 1205/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm thực hiện việc đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác xây dựng pháp luật. Đây là một bước đi mang tính đột phá, lần đầu tiên lượng hóa kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị cốt lõi của các Bộ, cơ quan ngang Bộ bằng các chỉ số hiệu suất cụ thể, nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương và nâng cao chất lượng thể chế.

Hệ thống chỉ số KPI lần đầu tiên được áp dụng để đánh giá công tác xây dựng pháp luật của các Bộ, ngành (ảnh minh họa)

Bước ngoặt trong quản trị công: Lượng hóa công tác xây dựng pháp luật

Công tác xây dựng pháp luật vốn được coi là mảng công việc mang tính trừu tượng, khó đo lường và thường xuyên đối mặt với tình trạng nợ đọng, chậm trễ ban hành văn bản quy định chi tiết. Để khắc phục triệt để nút thắt này, Đề án thí điểm ban hành kèm theo Quyết định 1205/QĐ-TTg đã thiết lập một hệ thống đánh giá, chấm điểm (KPI) toàn diện, áp dụng từ kỳ đánh giá quý III năm 2026 đến hết kỳ đánh giá quý III năm 2027.

Mục tiêu tối thượng của Đề án là theo dõi, đánh giá một cách thực chất, khách quan và công bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của các Bộ, cơ quan ngang Bộ. Qua đó, phục vụ đắc lực cho công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đồng thời bảo đảm tinh thần "06 rõ" trong quản lý hành chính nhà nước: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.

Phạm vi thí điểm sẽ tập trung vào 03 nhóm văn bản quy phạm pháp luật quan trọng (trừ các văn bản thuộc phạm vi bí mật nhà nước):

• Các dự án Luật, Pháp lệnh, Nghị quyết do Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo Chương trình lập pháp hằng năm.
• Các văn bản quy định chi tiết được Thủ tướng Chính phủ phân công.
• Các văn bản quy định biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Hệ thống 6 nhóm tiêu chí KPI bao quát toàn bộ quy trình lập pháp

Để bảo đảm tính đa chiều và khách quan, chỉ số KPI không chỉ nhắm vào cơ quan chủ trì soạn thảo mà còn đánh giá cả các cơ quan phối hợp, cơ quan thẩm định và cơ quan tổng hợp. Hệ thống KPI bao gồm 06 nhóm tiêu chí cốt lõi:

1. Nhóm 1: Đánh giá các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc xây dựng hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật (do Bộ Tư pháp chấm điểm).
2. Nhóm 2: Đánh giá Bộ Tư pháp trong việc thẩm định hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản (do các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo và Văn phòng Chính phủ chấm điểm).
3. Nhóm 3: Đánh giá các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc phối hợp với Bộ Tư pháp để thẩm định văn bản (do Bộ Tư pháp chấm điểm).
4. Nhóm 4: Đánh giá việc trả lời phiếu lấy ý kiến Thành viên Chính phủ đối với hồ sơ chính sách, dự thảo văn bản (do Văn phòng Chính phủ chấm điểm).
5. Nhóm 5: Đánh giá Văn phòng Chính phủ về tiến độ xử lý hồ sơ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ (do các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo chấm điểm).
6. Nhóm 6: Đánh giá các Bộ, cơ quan ngang Bộ về việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ theo chỉ đạo của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ (do Văn phòng Chính phủ chấm điểm).

Cán bộ, công chức nỗ lực hoàn thành đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng văn bản quy phạm pháp luật (ảnh minh họa)

Chế tài nghiêm khắc: Chậm ban hành quá 41 ngày bị chấm 0 điểm

Điểm nhấn đáng chú ý nhất và cũng là áp lực lớn nhất đối với các Bộ, ngành nằm ở Nhóm tiêu chí thứ nhất về tiến độ và chất lượng soạn thảo văn bản. Thang điểm cho mỗi tiêu chí thành phần (tiến độ và chất lượng) là 50 điểm, tổng điểm tối đa là 100 điểm (sau khi nhân với hệ số điều chỉnh K theo số lượng văn bản để bảo đảm công bằng giữa Bộ nhiều việc và Bộ ít việc).

Về tiến độ trình và ban hành văn bản:

Đề án quy định mức trừ điểm lũy tiến cực kỳ nghiêm khắc đối với các hồ sơ trình muộn:

- Trình trước hoặc đúng thời hạn: Chấm 50 điểm.
- Quá hạn từ 01 đến 10 ngày: Chỉ còn 40 điểm.
- Quá hạn từ 11 đến 20 ngày: Chỉ còn 30 điểm.
- Quá hạn từ 21 đến 30 ngày: Chỉ còn 20 điểm.
- Quá hạn từ 31 đến 40 ngày: Chỉ còn 10 điểm.
- Quá hạn từ 41 ngày trở lên: Chấm 0 điểm.

Quy định tương tự cũng được áp dụng đối với các Thông tư, Thông tư liên tịch quy định chi tiết do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành. Nếu thời điểm có hiệu lực của Thông tư chậm hơn so với thời điểm có hiệu lực của Luật, Pháp lệnh được giao hướng dẫn thì cũng bị trừ điểm theo các mốc thời gian tương ứng, và nếu chậm quá 41 ngày sẽ nhận điểm 0 tròn trĩnh.

Về chất lượng văn bản:

Không chỉ ép tiến độ, Quyết định 1205/QĐ-TTg còn đặt ra yêu cầu rất cao về chất lượng nội dung để tránh tình trạng "làm ẩu, làm vội" cho kịp hạn. Hồ sơ bảo đảm chất lượng, không có sai sót được chấm tối đa 50 điểm. Ngược lại, các chế tài trừ điểm chất lượng được quy định rất cụ thể:

• Bị trừ 20 điểm nếu Bộ Tư pháp kết luận hồ sơ chưa đủ điều kiện trình trong Báo cáo thẩm định.
• Bị trừ 20 điểm nếu hồ sơ không được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thông qua do chưa bảo đảm về nội dung, trình tự, thủ tục hoặc thẩm quyền theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025.
• Bị trừ 20 điểm nếu văn bản có sai sót và phải đính chính sau khi ban hành.
• Bị chấm 0 điểm nếu văn bản sau khi ban hành bị cơ quan có thẩm quyền quyết định tạm ngưng hiệu lực thi hành, đình chỉ thi hành, bãi bỏ hoặc sửa đổi, bổ sung do trái pháp luật (trừ các trường hợp khách quan do thay đổi chính sách của cấp trên).

Kỳ vọng nâng cao kỷ cương, chấm dứt tình trạng nợ đọng văn bản

Việc triển khai thí điểm chấm điểm KPI theo Quyết định 1205/QĐ-TTg được kỳ vọng sẽ tạo ra luồng sinh khí mới, thúc đẩy tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành và đội ngũ công chức làm công tác pháp chế. Kết quả đánh giá định kỳ hằng quý, 06 tháng và hằng năm sẽ là thước đo quan trọng để Chính phủ xem xét, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên Chính phủ, đồng thời là cơ sở để cải tiến quy trình lập pháp trong giai đoạn mới.

Với cơ chế giám sát chéo, thẩm định độc lập và ứng dụng công nghệ thông tin thông qua Hệ thống quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, việc chấm điểm KPI hứa hẹn sẽ diễn ra thực chất, công bằng, góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi và hiện đại.