Ngày 15/5/2020, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 39/2020/TT-BTC sửa đổi, bổ sung chế độ báo cáo tại một số Thông tư trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập. Đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa hệ thống báo cáo theo quy định tại Nghị định 09/2019/NĐ-CP.

1. Phạm vi điều chỉnh và các văn bản bị tác động

Thông tư 39/2020/TT-BTC không thay thế hoàn toàn các quy định cũ mà tập trung sửa đổi, bổ sung các điều khoản về chế độ báo cáo tại 07 Thông tư chuyên ngành, bao gồm:

• Thông tư 199/2011/TT-BTC về bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ kế toán trưởng.
• Thông tư 292/2016/TT-BTC về cập nhật kiến thức cho kế toán viên hành nghề.
• Thông tư 297/2016/TT-BTC về Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán.
• Thông tư 150/2012/TT-BTC về cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên.
• Thông tư 202/2012/TT-BTC về đăng ký và công khai danh sách kiểm toán viên hành nghề.
• Thông tư 203/2012/TT-BTC về kinh doanh dịch vụ kiểm toán.
• Thông tư 157/2014/TT-BTC về kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán.

2. Những điểm mới nổi bật về phương thức và thời hạn báo cáo

Một trong những thay đổi cốt lõi là việc chuẩn hóa phương thức gửi báo cáo. Thay vì các hình thức truyền thống, các đơn vị giờ đây được khuyến khích và yêu cầu thực hiện báo cáo qua hệ thống thông tin điện tử của Bộ Tài chính hoặc qua trục liên thông văn bản quốc gia.

2.1. Đối với công tác bồi dưỡng kế toán trưởng

Theo Điều 1 Thông tư 39/2020/TT-BTC, các cơ sở đào tạo phải thực hiện báo cáo định kỳ hàng năm về tình hình tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ. Thời hạn chốt số liệu báo cáo được tính từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/12 năm báo cáo.

2.2. Đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán, kiểm toán

Các doanh nghiệp cần lưu ý về thời hạn gửi báo cáo tình hình duy trì điều kiện kinh doanh dịch vụ. Việc chậm trễ hoặc sai sót trong báo cáo có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý về giấy phép hành nghề. Thông tư 39/2020/TT-BTC đã chi tiết hóa các biểu mẫu báo cáo để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

3. Hiệu lực thi hành và lưu ý chuyển tiếp

Quy định mới chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020. Các đơn vị kế toán, kiểm toán và các cá nhân hành nghề cần chủ động cập nhật các biểu mẫu mới được ban hành kèm theo Thông tư này để áp dụng cho kỳ báo cáo năm 2020.

"Điều 8. Hiệu lực thi hành
1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2020.
2. Chế độ báo cáo quy định tại Thông tư này được thực hiện từ kỳ báo cáo năm 2020."

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 39/2020/TT-BTC không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn góp phần minh bạch hóa thị trường dịch vụ tài chính tại Việt Nam.